Schauvliege wil meer vrijheid in het bos

Vlaams minister van Natuur Joke Schauvliege wil de regels in openbare bossen omgooien, “in functie van een betere beleving”. Dat heeft de minister vrijdag aangekondigd op het zogenaamde Bosforum, een groep experts en betrokkenen die een toekomstvisie voor het bos in Vlaanderen heeft uitgewerkt. Bos+ reageert in De Standaard afwijzend en Natuurpunt sluit zich bij die kritiek aan. De jeugdbewegingen daarentegen zijn wel tevreden. Zij waren vragende partij voor meer speelvrijheid in de bossen.

Bezoekers mogen vandaag in openbare bossen alleen lopen waar het toegestaan is: op wegen of in speelzones. Schauvliege wil een initiatief nemen om die regel om te draaien: je mag overal lopen, behalve waar het verboden is, bijvoorbeeld omdat de natuur er kwetsbaar is. "Natuurbeleving als sleutel voor het ontdekken en het waarderen van de natuur ligt mij na aan het hart", zei de minister op de conferentie. "Wandelen, spelen, lopen, sporten, kuieren, ravotten: natuur brengt mensen samen."

Op veel steun van Bos+ hoeft Schauvliege echter niet te rekenen. "Op het eerste gezicht klinkt dit misschien sympathiek", zegt directeur Bert De Somviele. "Maar wij vrezen dat dit niet werkbaar is, op termijn de draagkracht van bossen ondermijnt en bovendien geen antwoord biedt op de vragen van jeugdbewegingen naar meer speelterreinen." De Somviele vreest onder meer dat wandelaars niet zullen weten waaraan zich te houden. Voor hem hebben jeugdbewegingen speelzones nodig in de buurt van kampplaatsen of hun lokalen, en hoeven de algemene regels daarvoor niet gewijzigd te worden.

"Er is vooral vraag naar meer natuur en bos dichtbij woonkernen, met speelzones, wandelpaden, mountainbikepaden, looptrajecten, ruiterpaden. Dan moet je daarop inzetten. Meer natuur dichtbij, dat los je niet op met het veranderen van de toegangsregels van de bestaande bossen", reageert ook Natuurpunt. De organisatie deelt de mening van Bos+ dat de nieuwe regels van Schauvliege vooral verwarring zouden scheppen. "Wij merken in onze dagelijkse werking geen vraag naar bossen waarin je overal kriskras mag lopen. Integendeel, mensen zijn meestal op zoek naar mooie, vooraf uitgestippelde wandelingen", zegt woordvoerder Hendrik Moeremans.

Chirojeugd Vlaanderen en Scouts en Gidsen Vlaanderen, de twee grootste jeugdbewegingen, reageren wél positief. "Nu mag je nergens spelen in de bossen, behalve waar een speelzone is afgebakend of wanneer je een aanvraag doet bij het Agentschap Natuur en Bos, wat veel administratie met zich meebrengt. We zouden veel liever overal spelen, behalve waar dat expliciet is aangeduid. Op die manier worden zowel de natuur als het spelen in het bos op een positieve manier benaderd", legt woordvoerder van Chirojeugd Vlaanderen Niels De Ceulaer uit. De Vlaamse Jeugdraad nam vorig jaar het omkeren van het toegankelijkheidsprincipe al op in zijn Masterplan Bivakplaatsen.

"We willen geen alleenheerser zijn, maar we willen ook ongecompliceerd kunnen spelen", zegt Jan van Reusel, woordvoerder van Scouts en Gidsen Vlaanderen. Zowel de Chiro als Scouts en Gidsen vinden het normaal dat bepaalde gebieden vanwege natuurbehoud worden afgesloten en zeggen die toegangsverboden ook te zullen respecteren. "Het is belangrijk om aan natuurbehoud te doen. We zijn dan ook vragende partij om het maatschappelijk debat aan te gaan en met de natuurverenigingen te bekijken waar we elkaar kunnen vinden", besluit De Ceulaer.

Schauvliege plant nog een decreet om de bebossingsgraad op te krikken in gebieden die in de ruimtelijke plannen als bos staan aangeduid. Momenteel is 12.500 hectare dat als bosgebied ingekleurd is op het gewestplan nog onbebost. Omdat een deel daarvan ook in private eigendom zit, is dat een gevoelige zaak. Maar de minister wil nu inzetten op sensibilisering in plaats van verplichting of onteigening, en belooft meer subsidies om de bebossingsgraad op te krikken. Vlaams volksvertegenwoordiger Gwenny De Vroe (Open Vld) reageert tevreden. "Ik heb de minister hier meermaals over bevraagd in het Vlaams Parlement. Met deze beslissing komt ze tegemoet aan mijn vraag", klinkt het. De Vroe is ook voorstander van het openstellen van bossen.   

Schauvliege wil tot slot verder inzetten op de structuur en diversiteit van de bossen, met een groter aandeel inheemse soorten.