"Politiek vergist zich met keuze voor exportmodel"

De massale export van voedingsmiddelen vanuit het rijke Westen naar minder vermogende economieën nekt kleine lokale producenten, die vaak zelfs op hun lokale markt niet meer terechtkunnen. We moeten een manier vinden om af te stappen van het onverbiddelijke winststreven, dat zo nadelig is voor de duurzaamheid van voedingssystemen. Aan het woord is voormalig VN-rapporteur Olivier De Schutter, die zopas als eerste niet-Amerikaan de James Beard Foundation Leadership Award heeft gekregen.

Na zijn mandaat als bijzonder VN-rapporteur voor het recht op voedsel richtte hoogleraar rechten aan de UCL Olivier De Schutter het Internationaal Panel van Deskundigen voor Duurzame Voedselsystemen (IPES-Food) op. Met de James Beard Foundation Leadership Award wordt De Schutter bekroond voor zijn "bijzondere verdiensten inzake duurzame voedselvoorziening". Hij is de eerste niet-Amerikaan die de prijs ontvangt.

In een recent interview laat De Schutter andermaal zijn licht schijnen over het huidige mondiale voedselsysteem, waarbij een klein miljard mensen nog steeds honger hebben en meer dan 1,5 miljard mensen aan overgewicht lijden. “Er moet geïnvesteerd worden in familiebedrijven”, aldus De Schutter. “Kleinere landbouwbedrijven zijn beter in de productie van voedsel zonder de ecosystemen te vernietigen en zijn minder afhankelijk van externe input. We moeten investeren in het vervullen van de lokale behoeften, voor zowel de landen in het Zuiden als de landen in het Noorden.”

De Schutter neemt het exportmodel van het rijke Westen onder vuur en confronteert de politieke leiders met hun verantwoordelijkheid: “Regeringen voeren commerciële onderhandelingen in het belang van de voedingsmultinationals, zodat die kunnen blijven exporteren. De kleine producenten kunnen zelfs niet meer terecht op de lokale markt in hun eigen regio. De politiek stelt de logica waarop dit systeem berust amper in vraag. We moeten af van het onverbiddelijke winststreven.”

Tot slot richt hij zich ook tot de consument met drie tips. “Allereerst: kies voor een dieet met minder dierlijke eiwitten, want de consumptie daarvan heeft een zware impact op de leefbaarheid van onze planeet. Ten tweede: geef zo veel mogelijk de voorkeur aan lokale producten. Ten derde: als je dan toch kiest voor ingevoerde producten, kies voor eerlijke handel. Als we met z’n allen deze drie tips toepassen, dan ben ik er zeker van dat we het globale voedselsysteem ten gronde kunnen veranderen.”