"Pas op voor idee van coëxistentie"

De Canadese landbouwer Percy Schmeiser was de voorbije week eregast op een Europees congres van bioboeren in Brussel. Vorig jaar bedong de bejaarde boer na een juridisch dispuut van meer dan tien jaar een schadevergoeding van Monsanto wegens een ggo-besmetting. "Eens je ggo-zaad toelaat, zal het zich verspreiden", waarschuwt hij.

Vandaag neemt de druk toe om individuele landen en boeren de vrije keuze te laten of ze louter gangbare dan wel genetisch gewijzigde gewassen willen telen. De Vlaamse regering is ervan overtuigd dat de twee vormen van landbouw naast elkaar kunnen bestaan en keurde een week geleden uitvoeringsbesluiten van het zogeheten coëxistentiedecreet goed.

Bij Schmeiser roept deze beslissing herinneringen op aan hetgeen hem destijds overkwam. Op een bepaald ogenblik bleken zijn velden plots vol te staan met het Round Up Ready-koolzaad van Monsanto, hoewel hij nooit transgeen zaad had gekocht of had willen zaaien. Volgens Schmeiser was het overgewaaid van een naburig perceel. 

"Toen ik in 1996 Round Up sproeide, bleek het koolzaad resistent te zijn voor de herbicide. Een jaar later had het resistente koolzaad zich over mijn land verspreid. In 1998 beschuldigde Monsanto ons van inbreuken op de patentwetgeving", vertelt de boer in De Standaard. Uiteindelijk oordeelde de rechter dat Schmeiser geen commercieel voordeel gehaald had uit de aanwezigheid van het transgeen koolzaad, zodat hij geen schadevergoeding moest betalen. 

Beide partijen moesten de eigen gerechtskosten betalen. Voor Schmeiser liep de factuur op tot een half miljoen euro. In 2008 kreeg hij wel een troostprijs. "Toen onze grond na de eerste rechtszaak opnieuw besmet bleek te zijn met het transgene koolzaad, hebben we zelf Monsanto gedagvaard en geëist dat het bedrijf onze gronden zou reinigen. Die zaak hebben we wel gewonnen, een belangrijk precedent want voortaan kunnen boeren compensatie eisen wanneer hun teelt door ggo's besmet wordt", zegt de landbouwer.

In ons land wordt nog geen enkele ggo geteeld. Waar hij de Belgische boeren dan voor wil waarschuwen? "Dat ze moeten oppassen voor de idee van coëxistentie. De verdedigers van ggo's beweren dat biologische, natuurlijke en genetisch gemodificeerde landbouw naast elkaar kunnen bestaan. Maar dat is een illusie. Besmetting is onvermijdelijk. Je kunt de wind, de vogels of de pollen niet tegenhouden. Pollen komen vele kilometers ver terecht. Vandaag is in Canada alle koolzaad en soja genetisch gemodificeerd".

Schmeiser wil niet gezegd hebben dat het biotechnologisch onderzoek moet stoppen. "Maar zolang er geen zekerheid is over de gevolgen voor mens en milieu op lange termijn, mogen tests alleen in gesloten laboratoria plaatsvinden", luidt zijn standpunt.