Oxfam: “Belgisch biobrandstoffenbeleid schendt de mensenrechten in Peru”

Het rapport, "Fueling human rights violations: Consequences of EU and Belgian biofuel policies in northern Peru", onderzoekt de invloed van een suikerrietplantage in het noorden van Peru op de plaatselijke bevolking. De suikerrietplantage werd opgericht in 2003, toen de Europese Unie op zoek ging naar alternatieven voor fossiele brandstoffen. In 2010 investeerde België zo'n 6,5 miljoen euro in de plantage en sinds 2018 koopt ons land er suikerrietethanol. 

Ethanol is een alternatieve brandstof, die gemengd wordt met benzine om dienst te doen als motorbrandstof. Biobrandstoffen, gecombineerd met fossiele brandstoffen, zitten in alle Belgische motoren. "Wat de dagelijkse automobilist vaak niet weet, is dat 97 procent van onze consumptie afkomstig is uit 67 - vaak kwetsbare - landen zoals India, Thailand, Peru, Noord-Korea, Costa Rica, Colombia, Honduras en Brazilië", stelt Oxfam.

"Biobrandstoffen van de eerste generatie hebben een enigszins paradoxale status", meent Oxfam. Volgens de ontwikkelingsorganisatie spelen ze enerzijds een belangrijke rol in de prioriteiten van de Green Deal van de Europese Unie. Anderzijds heeft de stijgende vraag naar die biobrandstoffen sociale, politieke en milieuproblemen aangewakkerd. 

Volgens het rapport exploiteert een Noord-Amerikaanse multinational grond die de Peruaanse staat als onbewoond en onproductief beschouwt, maar werd die grond in werkelijkheid bewoond door gemeenschappen die van kleinschalige landbouw leefden. "Honderden mensen werden zonder landeigendom uit hun huis gezet. Degenen die konden blijven, werd de toegang ontzegd tot grote stukken bos die zij gebruikten om hun vee te laten grazen. Deze praktijk is verwant aan landroof, dat door het Internationaal Strafhof wordt beschouwd als een misdaad tegen de menselijkheid", stelt Oxfam.

Ook van de beloofde werkgelegenheid kwam volgens Oxfam niet veel in huis: slechts 0,3 procent van de plaatselijke beroepsbevolking werkt op de suikerrietplantages. De suikerrietplantage heeft bovendien veel water nodig, water dat tijdens de droogste maanden van het jaar niet naar de bevolking stroomde, kaart Oxfam aan. De lokale bevolking klaagt ook over luchtverontreiniging. "De as komt in onze huizen terecht, zelfs als we de ramen sluiten," zei een inwoonster van het gebied aan de ontwikkelingsorganisatie. "Elke ochtend is de binnenplaats van de lagere school van het dorp bedekt met as. De kinderen lopen het risico om vieze lucht in te ademen."

Oxfam concludeert dat het Belgische biobrandstoffenbeleid heel wat negatieve gevolgen heeft en vraagt de Belgische overheid om die gevolgen onder ogen te zien. België "moet net als andere EU-lidstaten sterke en wettelijk bindende sociale waarborgen vaststellen voor haar energiemarkt. Ze moet biobrandstoffen volledig bannen", zegt Oxfam.