Overgewicht leidt tot nierschade

Te zware mensen hebben een grotere kans op schade aan de nieren. Dat komt door de verminderde bloeddoorstroming in de nieren, stelt Renate Bosma, die eind deze maand promoveert aan de Rijksuniversiteit Groningen. Bekende gevolgen van overgewicht zijn onder meer hoge bloeddruk en suikerziekte. Deze aandoeningen kunnen op hun beurt nierschade tot gevolg hebben. Maar ook los daarvan kan overgewicht nierschade veroorzaken, doordat het leidt tot verminderde bloeddoorstroming.

In laboratoriumonderzoek en onderzoek met proefdieren was dat verband al veelvuldig aangetoond. Studies bij de mens zijn zeldzaam. In de meeste gevallen is bovendien onderzoek gedaan bij mensen die veel te zwaar zijn. Uit het onderzoek van Bosma blijkt dat ook bij mensen met minder overgewicht de bloeddoorstroming van de nier vermindert.

Bosma analyseerde gegevens die de afgelopen 30 jaar jaar in Groningen zijn verzameld bij niertransplantatiepatiënten en gezonde vrijwilligers en constateert een verband tussen een hogere body mass index (BMI) en een hogere bloeddruk in de nier. Bij de transplantatiepatiënten was het zelfs een belangrijke aanwijzing voor afstoting van de nier.

De meest logische manier om de kans op nierschade te verminderen, is afvallen. Maar dat is niet in alle gevallen haalbaar. Na een niertransplantatie treedt vaak zelfs gewichtstoename op, door het wegvallen van de dieetbeperkingen en het gebruik van eetlustversterkende medicijnen. Met medicijnen kan de bloeddruk in de nier worden beïnvloed. Ook een zoutarm dieet levert een bijdrage.

Door een verbeterde behandeling overlijden sinds de jaren 1970 steeds minder mensen aan hart- en vaatziekten en ook diabetes wordt steeds beter beheersbaar met behulp van medicijnen en leefregels. Daardoor blijven ouderen met een verhoogde BMI langer leven en hebben zij een grotere kans, of anders gezegd meer tijd, om nierschade te ontwikkelen, aldus Bosma.(KS)