Onderzoekers verhogen rendement vervuilde landbouwgrond

Op een vervuild industrieterrein in Lommel zijn maandag honderden wilgen en populieren gerooid die daar werden aangeplant om gebruikt te worden als biobrandstof. De bomen nemen via hun wortels aanzienlijke hoeveelheden toxische metalen, zoals cadmium en zink, op uit de onderliggende bodem. De wetenschapslui en Boerenbond zien brood in deze vernieuwende vorm van goedkope en milieuvriendelijke bodemsanering.  

De populieren en wilgen werden aangeplant in Lommel door onderzoekers van de UHasselt, UGent en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Het is de bedoeling om van het zogenaamde korteomloophout houtsnippers te maken die als biobrandstof worden gebruikt bij de productie van groene stroom of industriële warmte. Met de opbrengst van het hout komt er geld vrij om de verontreinigde bodem te saneren. In het gebied heeft de fabriek van Umicore voor vervuiling gezorgd.

De aangeplante bomen zorgen zelf reeds voor een milieuvriendelijke bodemsanering omdat ze de toxische metalen in de bodem via hun wortels opnemen. Naast het verhogen van de biomassaproductie en van het rendement voor landbouwers beoogt het project in Lommel dus ook een milieuvriendelijke bodemsanering.

"Het project is uniek in Vlaanderen", zegt Jolien Janssen van het Centrum voor Milieukunde (UHasselt). "Het korteomloophout kan om de drie jaar gerooid worden. De staken zijn dan tot zeven meter hoog en tot vijftien centimeter dik, een omvang die nog gemakkelijk machinaal geoogst kan worden. De stompen schieten in het voorjaar terug uit, waarna een nieuwe cyclus van biomassaproductie start." Voor het rooien van de bomen werd gebruikgemaakt van een 'Stemster'. Deze rooimachine, van de Deense firma Nordic Biomass, werd naar Vlaanderen gehaald voor de oogst van in totaal drie plantages in onze regio.

"De groene saneringstechniek die fytoremediatie noemt, heeft in meerdere opzichten een groot voordeel ten opzichte van de klassiekere saneringsmethoden. Zo is het minder duur én minder belastend voor de omgeving. Bovendien hebben plantages met korteomloophout een bijzonder lage CO2-voetafdruk", zegt professor Jaco Vangronsveld, directeur van het Centrum voor Milieukunde. Het CMK is een wereldwijd erkende pionier op het vlak van fytoremediatie, niet alleen bij een verontreiniging met metalen, maar ook bij organische verontreinigingen.

De aanwezige landbouwers toonden alvast interesse, omdat ze op deze manier ook op vervuilde industriële gronden inkomsten kunnen verwerven. Op de verontreinigde gronden in de Noorderkempen worden trouwens ook andere alternatieve gewassen getest – onder meer energiemaïs, koolzaad, tabak en zonnebloemen. Het onderzoek rond korteomloophout spitst zich nu toe op de verwerking van de metalen die achterblijven in de assen na de verbranding of vergassing van de gecontamineerde houtsnippers.