Helft grondstoffen voor biobrandstof komt van buiten EU: ngo's vragen uitfasering tegen 2030
nieuws13 ngo's roepen de federale regering op om het gebruik van voedsel- en voedergewassen als biobrandstoffen te bannen. Volgens de ngo’s duwen biobrandstoffen “de voedsel- en brandstofprijzen omhoog” en richten ze “grootschalige sociale en ecologische schade” aan. In 2023 kwam de helft van de grondstoffen voor biobrandstoffen van buiten de EU, aldus de ngo’s.
Het is één van de aanbevelingen uit een rapport dat ze naar buiten brengen nu de federale regering werkt aan de omzetting van de Europese hernieuwbare energiedoelstellingen (REDIII). Daarbij zou volgens de ngo's een voorstel op tafel liggen om het percentage biobrandstoffen in de transportsector opnieuw te verhogen. De ngo’s vinden dat onbegrijpelijk omdat dit de elektrificatie afremt en ons voor onze energiebevoorrading afhankelijk houdt van mondiale import.
Wel erkennen de milieuorganisaties dat België al stappen zette naar een minder schadelijk biobrandstoffenbeleid. "De negatieve gevolgen van de verschillende generaties biobrandstoffen, rechtstreeks en onrechtstreeks, worden meer en meer erkend. Maar het verbranden van voedsel, wijdverspreide fraude en het ondermijnen van klimaatdoelen gaan nog steeds door", klinkt het. "Er is dringend meer daadkracht nodig. De omzetting van de Europese RED III-Richtlijn biedt dé kans om hier werk van te maken."
"Zorgwekkend record van 1,1 miljard liter"
Het gebruik van biobrandstoffen in ons land neemt jaar na jaar toe. In 2023 werd afgeklokt op 1,1 miljard liter. “Een zorgwekkend record”, aldus het rapport. België produceert maar tien procent van de grondstoffen voor biobrandstoffen zelf. Het gaat vooral om tarwe en zetmeelslurrie. 90 procent is afkomstig van geïmporteerde grondstoffen. De drie belangrijkste niet-EU-landen in 2023 zijn Australië, Indonesië en Argentinië. Bij de EU-landen zijn Duitsland, Frankrijk en Polen de belangrijkste leveranciers.
De ngo’s stellen vast dat de geavanceerde en afvalgebaseerde biobrandstoffen in opmars zijn, maar driekwart van de biobrandstoffen is nog steeds afkomstig van voedsel- en voedergewassen, zoals tarwe, maïs en koolzaadolie. “Dat soort biobrandstoffen leidt in de praktijk echter tot meer CO2-uitstoot en is ook slecht voor onder meer de voedselzekerheid en luchtkwaliteit”, klinkt het. “Alleen al het verbruik van bio-ethanol uit tarwe deed in 2023 345.000 ton brood verloren gaan in de tank. Het verbruik van bio-ethanol uit Braziliaans suikerriet is sinds 2018 zelfs vertienvoudigd.”
Risicovolle grondstoffen en fraude
De 13 ngo's, waaronder Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace en Natuurpunt, noemen de hernieuwbare diesel voor vrachtwagens problematisch, omdat die de import van risicovolle grondstoffen aanzwengelen. Denk daarbij aan gebruikte frituurolie uit China en afvalwater van palmolie. Ze wijzen erop dat het gebruik van palmolie sinds 2023 in ons land is verboden wegens de sterke link met ontbossing en de negatieve klimaatimpact. De milieu-ngo’s willen dat fraude in de sector wordt aangepakt met strenge controles. Ook dierlijke vetten en gebruikte frituurolie moeten minder vaak gebruikt worden als biobrandstof.
Ze pleiten voor een volledige uitfasering van biobrandstoffen tegen 2030. In de plaats moet er verder ingezet worden op e-fuels, synthetische brandstoffen op basis van groene waterstof en afgevangen CO2, in moeilijk te elektrificeren sectoren. Bovendien zouden ook privélaadpalen bij mensen thuis credits moeten opleveren. Die kunnen brandstofleveranciers dan aankopen om aan hun verplichtingen te voldoen. Toelating voor geavanceerde biobrandstoffen zou in de toekomst enkel nog mogen wanneer er een grondige impactanalyse aan voorafgaat.
Om de hernieuwbare energiedoelstellingen te halen, moet de regering volgens de ngo's vooral inzetten op energie-efficiëntie.
