Nederlandse waterkwaliteit verbetert gestaag

Net zoals in Vlaanderen zijn ook de Nederlandse boeren gebonden aan een strenge Europese mestwetgeving die onder meer de waterkwaliteit in beken en rivieren moet garanderen. En net zoals in Vlaanderen kleuren in Nederland steeds meer meetpunten groen. Toch is er nog veel werk voor de boeg, zo blijkt uit een onderzoek in opdracht van de Europese Commissie dat de impact van de Europese mestwetgeving nagaat.

Het uitspoelen van nutriënten in oppervlaktewater heeft negatieve effecten op de waterkwaliteit, en bijgevolg ook op het waterleven en de biodiversiteit. In landbouwland Nederland is de alomtegenwoordige intensieve landbouw daar voor een groot stuk verantwoordelijk voor, en dus krijgen zij net zoals de Belgische landbouwers een resem beperkingen opgelegd wat betreft bemesting. Maar hoe groot is nu de impact van het Europese beleid op de waterkwaliteit? Dat was de centrale vraag van een Nederlandse studie.

Een eerste vaststelling is dat de mestwetgeving zijn vruchten lijkt af te werpen, want het gaat geleidelijk aan de goede kant op met de waterkwaliteit. Zo werd in 2009 op 61 procent van de meetpunten voldaan aan de stikstofnormen, terwijl dat in 2007 nog maar 38 procent was. Anderzijds werd in 2010 slechts op 43 procent van de meetpunten voldaan aan de fosfornormen, terwijl dat in 2007 nog 55 procent was. Niet enkel goed nieuws dus. Toch is de globale tendens positief, aldus de onderzoekers: de meetpunten waar zowel de fosfor- als de stikstofnorm werd gehaald, steeg van 24 procent in 2007 tot 39 procent in 2009.

Ook al is er nog een hele weg te gaan, het Europese mestbeleid - dat zijn oorsprong vindt in de Nitraatrichtlijn uit 1991 - mist zijn effect niet, aldus de onderzoekers. Nog volgens de onderzoekers is het vooral belangrijk om de trends op middellange en lange termijn te bekijken: in 76 procent van de meetpunten zijn de stikstof- en fosforwaarden sinds 2000 gedaald. Ze merken daarbij wel op dat de staalnames in de zomer zijn uitgevoerd, wanneer er minder nutriënten uitspoelen dan in de winter.