"Natuurbeleid mag niet uitdraaien op vergunningenstop"

Tijdens vergaderingen over het Natura 2000-dossier kraakt Boerenbond harde noten want de impact op de landbouw in Vlaanderen zal groot zijn. Voorzitter Piet Vanthemsche laat de constructieve medewerking van Boerenbond afhangen van garanties over de continuïteit van het vergunningenbeleid. Een vergunningenstop voor (vee)bedrijven is het doemscenario dat Boerenbond wil afwenden.

Met het oog op de Europese natuurdoelstellingen uit Natura 2000 werden voor Vlaanderen instandhoudingsdoelstellingen (IHD's) geformuleerd voor de Europees beschermde habitattypes en soorten. Meer dan 12 procent van de oppervlakte van Vlaanderen behoort tot het Natura 2000-netwerk. Het is de som van de Habitat- en Vogelrichtlijngebieden. Binnen dit netwerk moet Vlaanderen al het nodige doen om de Europese topnatuur die er voorkomt duurzaam in stand te houden.

De voorbije jaren doorliep het Natura 2000-proces heel wat fases. Eind de jaren '80 en '90 werden gebieden afgebakend als speciale beschermingszones. Later werden de natuurdoelstellingen op gewestelijk niveau vastgelegd en nu zullen deze doelstellingen verdeeld worden over de beschermingszones. De Europese natuurdoelstellingen brengen niet alleen ruimteclaims met zich mee, maar zullen ook een belangrijke impact hebben op de vergunningverlening.

Voor het uitreiken van de vergunning zal met een passende beoordeling onderzocht worden of een bepaalde activiteit, bijvoorbeeld het uitbaten van een veebedrijf, leidt tot significante negatieve effecten in de speciale beschermingszones. Als uit dit onderzoek blijkt dat dit het geval is, schrijft Boer&Tuinder, dan mag de overheid geen vergunning verlenen tenzij de uitbater via bijkomende maatregelen de negatieve effecten (gedeeltelijk) kan wegwerken.

Het risico dat dit beleid, in bepaalde delen van Vlaanderen, leidt tot een vergunningenstop voor veebedrijven is reëel. Boerenbond aanvaardt niet dat enkel landbouw de rekening betaalt voor dit natuurbeleid. De overheid moet volgens haar vermijden dat landbouwbedrijven in Vlaanderen op slot gaan.

Aangezien de definitieve goedkeuring van de natuurdoelstellingen steeds dichterbij komt, is daar haast bij. Boerenbond vraagt een Europees afgetoetste overgangsregeling en een programmatische aanpak stikstof zodat alle sectoren hun steentje bijdragen, er ontwikkelingsruimte blijft voor landbouwbedrijven en natuur intensiever beheerd wordt.

Voorzitter Piet Vanthemsche zet nog eens extra in de verf dat het natuurbeleid niet mag uitdraaien op een vergunningenstop zoals in Nederland gebeurd is. "Het kan niet zijn dat men ten koste van alles natuur of biodiversiteit wil realiseren op een economisch kerkhof. Of landbouwbedrijven langzaam wurgt door ze in hun ontwikkelingsmogelijkheden te beperken", citeert hij leden van het hoofdbestuur van Boerenbond.

De grenzen van het aanvaardbare worden hier overschreden, alsnog Vanthemsche, en de verleiding is heel groot om syndicaal hard op tafel te slaan en in het verzet te gaan. Dat is niet noodzakelijk de beste manier om de boerenbelangen te verdedigen zodat Boerenbond blijft onderhandelen, weliswaar vanuit "een zeer waakzame en harde opstelling". De landbouworganisatie wil van de Vlaamse regering vernemen of zij nog een toekomst wil geven aan de sector.

Een positief antwoord houdt uiteraard in dat de overheid eerder aangegane engagementen moet nakomen. In dat kader verwijst Vanthemsche naar de onzekerheid over het statuut van de IBA's (Important Bird Areas). De discussie daarover heeft heel wat wantrouwen veroorzaakt bij Boerenbond, want het resultaat zou wel eens durven uitdraaien op 6.000 hectare speciale beschermingszones voor natuur die er in één klap bijkomen.