Naar welke kant kantelt Mercosur-akkoord?

Komen onderhandelaars van de Mercosur-landen en de Europese Unie binnenkort tot een nieuw handelsakkoord? Het zou zomaar kunnen. Over de grote lijnen van de deal bestaat een akkoord, maar de duivel zit in de details. Wat bijvoorbeeld met de import van extra rundvlees en pluimvee? Boerenbond-voorzitter Sonja De Becker spreekt van “waanzin” en ook federaal Landbouwminister Denis Ducarme ziet de EU liever geen toegevingen doen die de Europese landbouw zou schaden. Ook Mexico heeft overigens bijna een nieuw EU-handelsakkoord te pakken. 

Komt er een nieuwe handelsdeal tussen de Europese Unie en de vijf Mercosur-landen Brazilië, Argentinië, Uruguay, Paraguay en Venezuela? Het hangt voor een deel af van de toegevingen die Europa wil doen in het landbouwluik van het akkoord, want met Brazilië en Argentinië zitten twee landbouwreuzen mee aan tafel. In ruil voor meer exportmogelijkheden voor de Europeanen eisen zij boter bij de vis. Concreet: voor rundvlees en pluimvee wordt er een extra tariefvrij contingent aangeboden van respectievelijk 99.000 ton en 90.000 ton, een stuk meer dan de huidige volumes. Ook een verlaging van de invoertarieven voor suiker ligt op de onderhandelingstafel.

“Dit is gewoon waanzin en zal de Europese markt, waar er nu al een enorme prijsdruk is en exportmarkten gezocht worden, compleet onderuithalen”, vreest Boerenbond-voorzitter Sonja De Becker. “Wat suiker betreft, is er een zeer sterke ondersteuning van deze sectoren in de Mercosur-landen waardoor onze sectoren met ongelijke middelen de strijd zullen moeten aangaan en dat op een moment dat deze sector na het wegvallen van de quota’s nog helemaal niet gestabiliseerd is, laat staan klaar is om dergelijke schok op te vangen.”

De Becker plaatst daarnaast ook kanttekeningen bij de betrouwbaarheid van Braziliaanse producten. “Sinds het enorme voedselschandaal in Brazilië vorig jaar blijken tientallen ladingen van Braziliaanse producten niet marktwaardig in Europa”, brengt De Becker in herinnering. “En een voedselschandaal hier in onze contreien, zij het dan met Braziliaans product, kunnen we missen als de pest. Het minimum minimorum is dan ook dat ingevoerd product voldoet aan de Europese standaarden.”

“Alleen wanneer er bikkelharde garanties zijn dat de Europese standaarden in het kader van de voedselveiligheid gerespecteerd worden, kan een dergelijk akkoord over volumes spreken”, trekt De Becker een streep in het zand. “Het Agrofront verwacht hiervoor extra Europese inspecties ter plaatse om een gelijk speelveld te bekomen. Maar een handelsakkoord met dergelijke desastreuze gevolgen voor onze sector moet eigenlijk met alle mogelijke middelen tegengehouden worden.”

Federaal Landbouwminister Denis Ducarme lijkt die boodschap alvast ter harte te nemen en heeft zijn Europese collega’s gewaarschuwd voor de negatieve impact van het handelsverdrag, dat door de Commissie graag afgeklopt wordt voor de Braziliaanse presidentsverkiezingen in oktober. “Onze landbouwers mogen niet de aanpassingsvariabele van het verdrag worden", waarschuwt hij. In oktober vorig jaar pleitte Ducarme al voor een impactanalyse, maar de Europese Commissie wil daarvan geen prioriteit maken.

Intussen zitten ook de onderhandelingen over een nieuw handelsakkoord tussen de Europese Unie en Mexico in een beslissende fase. Beide partijen wilden hun bilaterale handelsafspraken al enkele jaren updaten, maar het is uiteindelijk de protectionistische Trump-koers die beide partijen weer rond de tafel brachten. Ook hier zijn de onderhandelingen al een heel eind gevorderd, maar is het voorlopig nog wachten op witte rook. Manchegokaas, rundvlees en auto's gooien voorlopig roet in het eten. In Europa is de queso manchego een beschermd product op basis van schapenmelk. De Mexicanen gebruiken voor hun variant koemelk en willen die graag ook in de EU aan de man brengen.

“De onderhandelaars hebben de voorbije twee weken vrijwel non-stop gewerkt om de laatste angels uit enkele heikele dossiers te halen”, zo klinkt het alvast bij een woordvoerder van de Europese Commissie. Malmström en haar collega van Landbouw Phil Hogan zouden hun koffers klaar hebben staan om deze week naar Mexico af te reizen en de deal af te ronden.