Methaan nog schadelijker voor klimaat dan gedacht?

Eind september publiceerde het VN-Klimaatpanel (IPCC) het eerste deel van een nieuw klimaatrapport. Daaruit blijkt dat de mens voor 95 procent zeker de oorzaak is van de klimaatopwarming en dat de impact van methaangas, dat onder meer wordt aangemaakt door herkauwers, veertig procent schadelijker zou zijn dan tot nu gedacht werd.

Naast de vaststelling dat de mens zo goed als zeker de oorzaak is van de opwarming van het klimaat, bevat het vijfde 'Assessment Report' van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) nog enkele andere interessante bevindingen. Zo merkt Tobias Leenaert, directeur van Ethisch Vegetarisch Alternatief (EVA), op dat de VN-klimaatwetenschappers vermoeden dat de impact van methaangas (CH4) heel wat schadelijker is dan gedacht. Terwijl het 'global warming potential' (GWP) van methaan in het vierde klimaatrapport was vastgelegd op 25, bedraagt het methaan-GWP in het nieuwe rapport 34. Op de GWP-schaal heeft CO2 een GWP van 1.

Volgens Pascal Boeckx, professor aan de UGent en hoofd van het Isofys-onderzoekslaboratorium, zou dat kunnen komen doordat de concentratie van methaan in de atmosfeer nog verder is toegenomen. In het IPCC-rapport is sprake van een recente toename in de methaanconcentratie, waardoor de 'radiatieve forcering' nog is toegenomen. Deze radiatieve forcering geeft het verschil weer tussen de radiatieve energie die de aarde opvangt en de energie die ze uitstraalt. Als de aarde meer energie ontvangt dan ze uitzendt, dan warmt de atmosfeer op. Een stijging van de radiatieve forcering hangt dus rechtstreeks samen met de opwarming van het klimaat.

Professor Boeckx legt ook uit dat methaan in de atmosfeer kan reageren met andere stoffen en op die manier ook verantwoordelijk is voor de vorming van CO2, waterdamp en ozon. Hoe meer methaan er in de atmosfeer hangt, hoe meer dit indirect, schadelijk effect zich zal voordoen. Aangezien veeteelt één van de belangrijkste bronnen van methaanuitstoot is, klinkt Tobias Leenaert resoluut: "Als we de milieu-impact van vlees willen aanpakken, en als België zijn emissie-doelstellingen wil halen en haar uitstoot wil verminderen, dan is het tijd dat we de afbouw van de veestapel op de agenda plaatsen."

In de wetenschap dat de bacteria in de pens van herkauwers onvermijdelijk voor methaanproductie zorgen en dat de veestapel wereldwijd nog steeds groeit, merkt Veerle Fievez, hoofddocent aan de UGent en gespecialiseerd in diervoeder voor herkauwers, op dat de methaanuitstoot per kilo melk wel afneemt. "Door een beter verteerbaar rantsoen en verhoogde productiviteit stoten herkauwers in Vlaanderen al heel wat minder uit dan dat in het verleden het geval was. Hier in Vlaanderen zitten we daar tegen de limiet aan, maar in verschillende ontwikkelingslanden is er nog heel wat progressiemarge."

Volgens Fievez kan doorgedreven onderzoek de uitstoot ook hier nog met 10 tot 15 procent naar beneden halen door bijvoorbeeld specifieke additieven in het rantsoen op te nemen, te selecteren op dieren met een lage methaanuitstoot, of mogelijk ook door in een vroege levensfase de microbiële populatie in de pens trachten te veranderen.

Lees hier het blogartikel van Tobias Leenaert.