Melkprijs stond laatste vijf jaar nooit hoger

In juni betaalde zuivelcoöperatie Milcobel, de marktleider in België, boeren gemiddeld 37,41 euro per honder liter melk, maar liefst 36 procent meer dan een jaar eerder. De melkprijs bereikt zo zijn hoogste peil in vijf jaar. De grote vraag uit groeilanden als China en India en de stagnerende productie stuwden de prijs naar een recordhoogte.

Terwijl in november vorig jaar nog meer dan 2.000 boeren uit heel Europa naar Brussel afzakten om rond het Europees Parlement te betogen tegen de lage melkprijs, krijgt de melkveehouder een jaar later een recordprijs voor zijn melk. Het is sinds 2008 geleden dat boeren nog 37,41 euro per honderd liter betaald kregen, een derde meer dan een jaar geleden. Gevolg is dat ook in de supermarkten de consumentenprijs met bijna 12 procent steeg ten opzichte van vorig jaar.

De verklaring voor de hausse zou bij de stijgende vraag uit de groeilanden en de stagnerende productie liggen. "In China en India groeit de welvaart en neemt de vraag toe", legt Erwin Wauters van het Instituut voor Landbouw en Visserijonderzoek (ILVO) uit. "Daarnaast was 2012 bedrijfseconomisch geen topjaar: de melkprijs daalde terwijl de voederprijs steeg. Investeringen werden uitgesteld en er werd minder krachtvoeder aangekocht. Daarbij komt nog dat Australië en Nieuw-Zeeland af te rekenen hadden met slechte weersomstandigheden", aldus Wauters.

Vanuit de sector wordt voorzichtig positief gereageerd. "De prijs zit nu op een goed niveau", zegt Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche. "Dit laat een duurzame melkveehouderij toe. Maar de problemen zijn helaas nooit voorbij. De markt is veel volatieler geworden. Dat is een nieuw gegeven voor de boeren, want de melkprijs is jarenlang erg stabiel geweest." Over welk effect de afschaffing van de melkquota in 2015 dan zal hebben op de melkprijs, verschillen de voorspellingen.

Wauters verwacht dat de productie de volgende jaren opnieuw toeneemt, waardoor de druk op de melkprijs afneemt: "Een individuele melkveehouder zal niet meer beperkt worden in zijn productie. Uit een recente enquête blijkt dat de meeste Vlaamse landbouwers plannen hebben om uit te breiden." Maar of alle plannen ook gerealiseerd zullen worden, is niet zeker. Grond is schaars in Vlaanderen en daarenboven is het de vraag of de melkerijen onbeperkt melk zullen afnemen van de boeren.

Guy Vandepoel, adviseur melkveehouderij van de Boerenbond, nuanceert het effect van de afschaffing van de quota: "De Europese quota zijn al enkele jaren niet meer sturend. De totale productie zit zo'n vier à vijf procent onder het quotum. Bepaalde landen die nu wel aan hun individueel quotum zitten, zoals Nederland, Denemarken en Duitsland, zullen waarschijnlijk wel hun productie verhogen. Maar vergeet ook niet dat de Europese productie maar 20 procent van de wereldproductie uitmaakt."