Vechtpartij en uithuiszetting 300 seizoensarbeiders zet hardfruitsector aan het denken
nieuwsDe Limburgse fruitsector werd vorige week opgeschrikt door de uithuiszetting van enkele honderden seizoensarbeiders. Vele seizoensarbeiders keerden noodgedwongen huiswaarts, waardoor sommige telers in de problemen kwamen. Gelukkig voor de sector loopt de perenpluk ten einde. “Als dit twee weken eerder gebeurd was, was dat een ramp voor de sector”, vertelt een gedupeerde teler die voor volgend jaar andere huisvestingsmogelijkheden onderzoekt, bij voorkeur op het bedrijf.
Een zware vechtpartij tussen seizoensarbeiders op het domein van Château de Looz in het Limburgse Hoepertingen zorgde vorige week voor veel ophef in de fruitsector. Nadat burgemeester Jo Feytons (Anders) van Tongeren-Borgloon besloot het domein te ontruimen, moesten veel plukkers noodgedwongen huiswaarts keren, bij gebrek aan huisvesting. Dat stelde de fruittelers in de regio voor de nodige problemen.
In het domein verbleven naar verluidt 300 arbeiders, veelal Roemenen die bij verschillende fruittelers in de regio werken. 50 van hen werden ingezet bij fruitbedrijf Derwael in Borgloon. Deze plukkers zijn inmiddels onderweg naar huis, maar medezaakvoerder Tony Derwael stelt dat het fruitbedrijf niet in de problemen komt. “Wij zijn aan de laatste week van de perenpluk bezig en krijgen het gedaan met de overgebleven plukkers.” Derwael heeft nog 100 seizoensarbeiders van Bulgaarse origine aan het werk. Deze mensen worden gehuisvest op het terrein van de teler zelf.
Frederique Neven ondervindt meer hinder van de situatie. De teler uit Borgloon heeft 35 seizoensarbeiders in dienst, van wie er 17 in het domein van Château de Looz woonden. “Wij zijn aan het bellen naar andere fruitbedrijven die al klaar zijn of minder plukkers nodig hebben, om extra plukkers te vinden.”
Grote ramp ontlopen
De Limburger slaagt er vooralsnog in om extra mensen te vinden, maar haalt opgelucht adem dat de uithuiszetting zich pas eind vorige week voordeed. “Als dit twee weken eerder gebeurd was, tijdens de piek van de pluk, weet ik niet wat we hadden moeten doen. Dat was een ramp voor de sector geweest”, klinkt het.
Als dit twee weken eerder gebeurd was, tijdens de piek van de pluk, weet ik niet wat we hadden moeten doen. Dat was een ramp voor de sector geweest”
Het voorval ijlt tot in de wijde omgeving door. “Tegen het einde van het seizoen schakelen wij vaak ploegen in die bij andere telers geplukt hebben, maar daar klaar zijn. Dit jaar was deze zoektocht een stuk moeilijker”, vertelt de Tongerse fruitteler Nico Rosmeulen, die er met vertraging toch in geslaagd is extra mensen te vinden voor zijn laatste plukweek.
Volgens Rosmeulen legt het voorval een aantal problemen in de sector bloot. “Telers specialiseren zich steeds meer in de perenpluk, waardoor het plukseizoen vaak maar een maand of iets langer duurt. Het is financieel niet haalbaar om huisvesting aan het bedrijf te realiseren.”
Huisvesting in landbouwgebied
Chris Botterman, hoofd sociale zaken bij Boerenbond, reageert dat er sinds 2009 een decreet bestaat dat het mogelijk maakt om in landbouwgebied tijdelijke woonruimte te voorzien. In dat decreet staan de normen voor huisvesting beschreven. “Sindsdien zien we dat steeds meer telers huisvesting op het bedrijf voorzien. Dat kan bijvoorbeeld ook door een niet-gebruikte loods of schuur om te bouwen.”
Doordat de seizoensarbeiders zich op het bedrijf bevinden, is er een vorm van sociale controle en doen zich volgens Botterman minder problemen voor. Fruitteler Frederique Neven overweegt volgend jaar ook om tijdelijke huisvesting, zoals bijvoorbeeld huurwoonunits, rond het bedrijf te voorzien en zo niet meer afhankelijk te zijn van externe huisvesting.
"Gebrekkige screening personeel"
Een ander probleem dat Rosmeulen en andere telers aanhalen, is een gebrekkige screening. “Telers weten vaak niet welk vlees ze in de kuip hebben. Voor de start van het plukseizoen krijgen de bedrijven een kopie van de ID-kaart van een seizoensarbeider opgestuurd. Er vindt geen enkele screening van de seizoensarbeider plaats”, klinkt het. Wat dat betreft zou het systeem van flexijobbers een oplossing kunnen bieden, aldus Rosmeulen. “Dan kun je mensen uit je dorp inschakelen.”
Zelf werkt de teler uit Tongeren samen met een vaste pool aan seizoensarbeiders. Volgens Botterman geldt dat voor meer fruit- en ook groentetelers. “Veel telers werken vaak al jaren samen met een vaste seizoensarbeiders. Zij bouwen daardoor een vertrouwensband op en weten op wie ze kunnen rekenen.”
Botterman stelt dat het systeem van seizoensarbeid ook niet uitsluit om met lokale mensen te werken. “Wij hebben momenteel een project lopen in Limburg en West-Vlaanderen waarbij we onze leden attenderen op lokale tewerkstelling. Denk bijvoorbeeld aan werklozen en werkzoekenden en mensen uit een nabijgelegen asielzoekerscentrum.”
