Landbouw houdt gelijke tred met voedselvraag in 2025
nieuws
De wereldwijde voedselprijzen zijn in juni voor de vijfde maand op rij gestegen zo blijkt uit cijfers van de FAO, de Voedsel- en landbouworganisatie van de VN. De prijzen liggen wel nog lager dan die van een jaar geleden. Interessanter dan de evolutie op korte termijn is de voorspelling die FAO en OESO maken voor de periode tot 2025. Aan een prijsschok verwachten zij zich niet meteen, maar dat kan plotsklaps veranderen omdat de onderliggende factoren zo onvoorspelbaar zijn. De vraag naar voedsel wordt momenteel getemperd door de economische crisis terwijl boeren bewezen hebben dat ze in staat zijn om het aanbod fors op te drijven. Graanvoorraden zijn aangevuld en olie is momenteel goedkoop, allemaal factoren die de prijzen van landbouwgrondstoffen drukken.
De voedselprijsindex van de FAO maakte in juni de grootste sprong (+4,2%) in vier jaar tijd. Hoog zijn de mondiale voedselprijzen daardoor zeker nog niet. Een jaar geleden scoorde de index een procentje hoger en 2015 was ook al geen topjaar voor de landbouw. Alleen voor suiker doet er zich een noemenswaardige prijsstijging (+14,8%) voor. De aanleiding is slecht weer in Brazilië, de grootste producent en uitvoerder van suiker.
De index die de graanprijs meet steeg op maandbasis met 2,9 procent, als gevolg van iets duurdere maïs. Zuivel werd 7,8 procent duurder, maar zit nog steeds 14 procent onder de indexnotering van een jaar geleden. Vlees werd 2,4 procent duurder. Plantaardige oliën werden dan weer goedkoper, met 0,8 procent. Voor granen verwacht de FAO een goede oogst die de voorraden zal doen toenemen. Voor het seizoen 2016-2017 wordt een mondiale voorraad voorspeld die 24,2 procent dekt van het jaarverbruik. Ten tijde van de onrust op de graanmarkt (2007-2008) was de voorraadpositie gegeven het mondiale graanverbruik gedaald tot 20,5 procent.
Ongeveer gelijktijdig met de voedselprijsindex publiceerde de Wereldvoedselorganisatie ook haar prognose voor de komende tien jaar. Samen met ontwikkelingsorganisatie OESO werd een inschatting gemaakt van de landbouwprijzen. Tot 2025 zou daar weinig beweging inzitten, al wordt een prijsschok niet volledig uitgesloten. Vorig jaar waren de prijzen voor de meeste landbouwproducten aan de lage kant. Voor FAO en OESO lijkt dat het sein om definitief een kruis te zetten over de voorspellingen die er in 2007 gemaakt werden omtrent een lange periode van dure landbouwgrondstoffen.
Aan vraagzijde heeft een groeiende wereldbevolking steeds meer voedsel nodig. Dat gegeven is niet veranderd maar de honger van de wereldbevolking wordt niet zo snel zo groot als men eerst dacht. In combinatie met een verbetering van de levensstandaard neemt de vraag naar vlees, vis en melk wel sterk toe. Dat lokt een stijgende vraag naar veevoeder uit.
Stabiele maar lage landbouwprijzen tot 2025 zijn geen rooskleurig vooruitzicht voor de producenten maar voor de voedselzekerheid in arme landen is dat geen kwade zaak. De internationale organisaties zien het aandeel ondervoede mensen verder dalen, van 11 procent nu naar 8 procent in 2025. In Subsahara-Afrika blijft het evenwel een groot probleem. Het aandeel van de bevolking dat honger lijdt, daalt er van 23 naar 19 procent. Door de sterke bevolkingsgroei in de regio vertegenwoordigen Afrikanen een groeiend deel van de 650 miljoen hongerlijders die de wereld in 2025 nog altijd zal tellen. In de groeilanden wordt obesitas een even groot probleem als ondervoeding.
Een positieve noot over Subsahara-Afrika is dat de productiviteitswinst in de landbouw (+2,6% per jaar) daar het grootst zal zijn. Al wordt het land toch sterker afhankelijk van voedselimport omdat de voedselvraag ieder jaar met dan drie procent toeneemt. Ergens is het logisch dat in landen waar men al acht ton graan of meer per hectare oogst de progressiemarge kleiner is dan in Afrika. Globaal zullen de productiestijging in de landbouw en de groeiende voedselvraag elkaar in evenwicht houden de komende tien jaar. Op vlak van plantaardige productie is de progressiemarge richting 2025 – anderhalve procent per jaar – kleiner dan de productiviteitswinst die we al achter de rug hebben.
Een herhaling van het scenario in 2007-2008 wordt door FAO en OESO niet volledig uitgesloten. Daarvoor zijn er te veel onzekere factoren die de voedselprijzen kunnen opdrijven: de olieprijs, de economische conjunctuur, de impact van klimaatverandering, politieke omwentelingen, enz.
Meer info: OECD-FAO Agricultural Outlook 2016-2025
