Kan een vleestaks de consumptie van vlees inperken?

In zijn boek 'Groei Maakt Gelukkig’ pleit topeconoom Peter De Keyzer er voor om een vleestaks in te voeren. Eén-programma Volt liet professor Landbouwethiek Dirk Lips en Marianne Thieme van de Nederlandse Partij voor de Dieren debatteren over de noodzaak aan zo'n taks. Volgens Lips is een vleestaks allesbehalve een sociale maatregel. Thieme is van mening dat vleesmindering de enige manier is om de wereldbevolking te blijven voeden.

Volgens De Keyzer is het maar logisch dat vlees extra belast wordt. “Als auto’s belast worden omdat ze milieuvervuilend zijn, dan moet dit voor vlees ook kunnen, want koeien belasten ook het milieu”, meent de econoom. Hoewel het idee in ons land eerder nieuw is, leeft het in Nederland al langer. Daarom was Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren afgezakt naar de studio.

“Wereldwijd stoten alle koeien, varkens en kippen 40 procent meer broeikasgassen uit dan alle vliegtuigen, auto’s, treinen en boten bij elkaar”, begon zij haar relaas. “Als we allemaal één dag per week geen vlees eten, staat dat gelijk aan één miljoen auto’s van de weg halen. Dat zou dus een enorme milieuwinst betekenen. Als we evenveel vlees blijven eten dan we nu doen, dan hebben we binnenkort twee aardbollen nodig om de bevolking van voedsel te voorzien.”

Dat je zeven kilo graan nodig hebt om één kilo vlees te produceren, vindt ze pure verspilling. “Veevoeder wordt met tonnen vanuit ontwikkelingslanden naar Europa verscheept en op die manier ontstaan daar tekorten”, meent Thieme. “Zelfs als we al onze granen uit Europa halen, kunnen we nog niet heel de wereld voeden. Vlees is gewoon volkomen inefficiënt. Met z’n allen meer vegetarisch eten, kan vier miljard extra mensen voeden. Een vleestaks is dus een heel solidaire maatregel.”

Thieme gelooft ook dat zo’n vleestaks het gedrag van de mensen kan veranderen. “Uit onderzoek is gebleken dat als je de belasting op vlees doet stijgen van 6 naar 21 procent, er zes tot negen procent minder vlees gegeten wordt. Als er tegelijk alternatieven worden gepromoot en de taks op bijvoorbeeld groenten en fruit wordt afgeschaft, zet je mensen aan tot een gezond voedingspatroon dat bovendien beter is voor het milieu”, klinkt het.

Landbouwethicus Dirk Lips vindt dat het verhaal niet zo ongenuanceerd is als dit. “Ten eerste is zo’n vleestaks allesbehalve een sociale maatregel. Voedsel is een basisbehoefte. Betaalbaar voedsel is een belangrijk goed. Als je het vlees kunstmatig duurder gaat maken, dan ga je de zwaksten in de maatschappij daardoor treffen. Voor hen wordt het dan moeilijk om een evenwichtig voedingspatroon aan te houden.”

Dat je zeven kilo graan nodig hebt voor één kilo vlees, graan dat bovendien massaal naar Europa wordt verscheept, is maar één facet van het hele verhaal volgens Lips. “Je kan de intensieve veeteelt hier niet vergelijken met bijvoorbeeld runderen die grazen op de Zuid-Amerikaanse pampa’s. Zij krijgen geen of nauwelijks krachtvoeder. Bovendien moet je beseffen dat we hier met een groot areaal grasland zitten waar je niets anders mee kan doen dan aan koeien te voederen. Daar bovenop komt dat krachtvoeder vaak voor de helft bestaat uit reststromen uit de industrie, denk maar aan bierdraf.”

Professor Lips wijst er ook op dat de wetenschap niet stilstaat. Bij ILVO wordt er bijvoorbeeld geëxperimenteerd met de toevoeging van tijm- en lookextracten aan diervoeder om de methaanuitstoot bij koeien te beperken. Niet zonder resultaat, trouwens. Volgens de eerste resultaten zou dit de uitstoot met 10 tot 15 procent kunnen terugdringen. “We zijn er zeker nog niet, maar we gaan steeds verder in de goede richting. De wetenschap zal daar zijn bijdrage aan leveren. Ik ben er dan ook van overtuigd dat we dierlijke productie zullen blijven nodig hebben om de wereldbevolking te voeden. Zo’n taks is dus absoluut niet nodig.”

Meer informatie: Bekijk de Volt-uitzending hier.