Is dierenwelzijn gebaat bij bevoegdheidsversnippering?

Los van het feit dat de gebeurtenissen in het slachthuis in Tielt in de eerste plaats de verantwoordelijkheid zijn van het slachthuis zelf en niet hadden mogen gebeuren, wijzen de voorzitters van Boerenbond en ABS erop dat de controle en handhaving van de regelgeving in dit geval gefaald heeft. Ze vragen zich af of de regionalisering van de bevoegdheid dierenwelzijn sinds juli 2014 daar iets mee te maken heeft. “Door de versnippering van de bevoegdheden loopt de controle en handhaving blijkbaar niet meer zo vlot als voorheen”, zegt Hendrik Vandamme, voorzitter van ABS.

“Onbegrip, verontwaardiging, plaatsvervangende schaamte,…”, de voorzitters van de twee grootste Vlaamse landbouworganisaties zijn niet mals voor wat er te zien is op de beelden die clandestien werden gefilmd door dierenrechtenorganisatie Animal Rights in het Exportslachthuis van Tielt. “De imagoschade is enorm. Niet enkel voor het betrokken bedrijf of voor de slachthuissector in zijn geheel, maar ook voor de varkenshouders”, schrijft Sonja De Becker in haar voorwoord in Boer&Tuinder. “Het is dan ook nodig dat de slachthuissector zich hierover bezint.”

Ook Vandamme wijst op alle inspanningen die de varkenshouders leveren om te voldoen aan ontelbare regels, waaronder die inzake dierenwelzijn. “Maar wanneer de varkens in de vrachtwagen richting slachthuis worden geladen, dan heeft de varkenshouder geen zicht meer op wat er met zijn varkens gebeurt en stopt zijn verantwoordelijkheid.” Volgens De Becker is het dan aan de bedrijfsleiding van het slachthuis om na te gaan welke maatregelen bedrijfsintern nodig zijn om ervoor te zorgen dat conform de regels wordt gewerkt en te zorgen dat daarop controle wordt uitgeoefend en indien nodig wordt bijgestuurd.

“Daarna zijn het de bevoegde instanties, het Voedselagentschap en de Vlaamse Inspectiedienst Dierenwelzijn, die nauwgezet moeten toezien op de kwaliteit van de externe borging en de naleving van de wetgeving. Bij wantoestanden moeten zij kordaat en streng optreden”, klinkt het bij Boerenbond. “Het is de taak van de ‘dierenarts met opdracht’ die aangesteld wordt door het Voedselagentschap, om erop toe te zien dat de varkens met respect worden behandeld in het slachthuis. Op regelmatige basis moet die dierenarts rapporteren aan de gewesten, conform het protocol dat werd afgesloten tussen de federale en gewestelijke overheden”, aldus ABS.

En daar wringt volgens de landbouworganisatie het schoentje. “Sinds 1 juli 2014 is de bevoegdheid dierenwelzijn geregionaliseerd. Die bevoegdheidsoverdracht ging gepaard met heel wat politiek spierballengerol, maar de vraag is nu of de dieren daar beter van geworden zijn. Met het voorval in Tielt wordt toch wel een pijnpunt blootgelegd, zonder afbreuk te doen aan de verantwoordelijkheid van de betrokken lossers en het slachthuis zelf. Door de versnippering van de bevoegdheden loopt de controle en handhaving blijkbaar niet meer zo vlot als voorheen”, schrijft Hendrik Vandamme in Drietand. De Becker vraagt dat er wordt ingegrepen met sluitende samenwerkingsovereenkomsten als blijkt dat een versnippering van de controlebevoegdheden de handhaving van de wet bemoeilijkt.

Tot slot stelt ABS zich ook vragen bij de rol van de dierenrechtenactivist die de undercoverbeelden in het slachthuis in Tielt kon filmen. “De betrokken activist werd in het slachthuis aangeworven als stalmeester”, stelt Vandamme. Iets wat door het Exportslachthuis ook werd bevestigd aan de redactie van Landbouwleven. De taak van een stalmeester bestaat erin om toe te zien dat de procedures worden gevolgd bij het lossen en naar de slachtlijn brengen van de dieren. Zo moet hij gebrekkige dieren zelf euthanaseren of opdracht geven om ze te euthanaseren. “Als je weet dat de activist zijn taak als stalmeester verzuimde, dan zou je je kunnen afvragen of hij zelf ook niet verantwoordelijk kan gesteld worden”, klinkt het nog.