INBO lanceert Vlaams Biodiversiteitsportaal: 30 miljoen datapunten voor natuurbeleid van de toekomst
nieuwsOp woensdag ging het Vlaams Biodiversiteitsportaal (VBP) online. Dit nieuwe platform werd ontwikkeld door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), en ontsluit in één klap meer dan 30 miljoen waarnemingen uit meer dan 300 datasets. Het biedt beleidsmakers en onderzoekers een gecentraliseerde tool voor analyses, monitoring van natuurdoelen en de bescherming van kwetsbare soorten. "Hoognodig", klinkt het. "Met de toenemende druk op de open ruimte en de Europese Natuurherstelwet, is de vraag naar geaggregeerde data groter dan ooit."
Het portaal is gebouwd op de internationaal bekende technologie van de ‘Atlas of Living Australia’ (ALA). Waarom komt er nu een Vlaamse versie? Tot vandaag waren gegevens vaak versnipperd over wetenschappelijke meetnetten, citizen science data, museumcollecties en internationale databanken. Het VBP brengt hier verandering in door deze diverse bronnen - goed voor miljoenen records - te standaardiseren en te bundelen.
Door ons aan te sluiten bij de internationale ‘Living Atlas’ community, halen we de beste tools naar Vlaanderen
Internationale toonaangevende technologie
Vlaanderen kiest voor bewezen toptechnologie. "De infrastructuur van ALA is wereldwijd een gouden standaard", verduidelijkt coördinator Dimitri Brosens. "Door ons aan te sluiten bij de internationale ‘Living Atlas’ community, halen we de beste tools naar Vlaanderen. We combineren onze lokale wetenschappelijke data met wereldwijd gestandaardiseerde data via de Global Biodiversity Information Facility (GBIF)."
Cruciaal voor beleid en vergunningen
Het portaal is in eerste instantie ontwikkeld ter ondersteuning van beleidsmakers. De toepassingen zijn direct inzetbaar. Denk aan milieueffect-rapportages (MER's): bij ruimtelijke projecten kan je via geospatiale analyses direct zien waar kwetsbare zones liggen. Of er zijn de area reports: met één klik wordt dan een analyserapport gegenereerd van een gebied. Neem bijvoorbeeld de Kalmthoutse Heide: welke soorten komen er voor volgens de beschikbar datasets en wat zijn de trends?
Van INBO-meetnetten tot exoten
Het portaal onderscheidt zich door wetenschappelijke diepgang. Het ontsluit waardevolle INBO-data zoals broedvogeltrends, soorteninformatie, meetnettendata, en resultaten die voorheen moeilijk toegankelijk waren. Daarnaast bevat het portaal via GBIF actuele data over invasieve exoten, cruciaal voor een snelle aanpak van deze soorten. Ook historische data zijn opgenomen. Collecties en specimens uit musea zijn gedigitaliseerd, waardoor onderzoekers tot eeuwen terug kunnen kijken om bijvoorbeeld trends op lange termijn in kaart te brengen.
De lancering is een startpunt. "Het VBP is een levend platform," aldus Brosens. "We werken ‘open source’. Het portaal is zo gebouwd dat we in de toekomst eenvoudig nieuwe datastromen en platformen van citizen science kunnen koppelen om de dataset nog fijnmaziger te maken."
Het Vlaams Biodiversiteitsportaal kan hier geraadpleegd worden natuurdata.inbo.be.
