Hoe ver staat het met nieuwe Europese ggo-regelgeving?

De EU heeft één van de strengste regelgevingen ter wereld wat betreft genetisch gemodificeerde levensmiddelen. De teelt van ggo's is alleen toegestaan na een grondige risicoanalyse. Toch drongen de lidstaten aan op meer mogelijkheden om de teelt van ggo’s op hun grondgebied te beperken. Daarom heeft de Europese Commissie wijzigingen voorgesteld aan de huidige regels. De milieucommissie van het Europees Parlement boog zich de voorbije week een tweede keer over het voorstel. In 2015 moet de kogel door de kerk zijn.

De teelt van ggo’s en de Europese regels daaromtrent hebben nogal wat voeten in de aarde zodat het Europees Parlement alles nog eens helder op een rij zet. “Het is toegestaan om genetisch gemodificeerde gewassen te telen in de EU”, klinkt het, “maar alleen na een toelating op EU-niveau die voorafgegaan wordt door een strenge risicobeoordeling door voedselveiligheidsautoriteit EFSA.”

Als een ggo een Europese teelttoelating op zak heeft, dan kunnen afzonderlijke lidstaten het gewas in kwestie alleen verbieden door gebruik te maken van de zogenaamde vrijwaringsclausule. Het is dan aan de nationale overheid om die beslissing te rechtvaardigen door aan te tonen dat de ggo schade kan toebrengen aan mens of milieu.

Momenteel wordt slechts één ggo - de insectenresistente maïs MON 810 van Monsanto - geteeld in de EU. Oostenrijk, Bulgarije, Griekenland, Duitsland, Hongarije, Italië, Luxemburg en Polen hebben echter vrijwaringsclausules aangenomen om de teelt op hun grondgebied te verbieden. Ietwat verrassend wordt Frankrijk, nochtans een hevig tegenstander van ggo’s en één van de grootste pleitbezorgers voor een wetswijziging, niet in dat lijstje genoemd. De Fransen hebben de voorbije jaren nogal zitten klooien met de motivatie van hun teeltverbod, misschien is dat de reden. Zowel het Europees Hof van Justitie, de Europese Commissie, EFSA als de Franse Raad van State hebben het land daarvoor al ongelijk gegeven of op de vingers getikt.

Het ggo-dossier strandde op Europees niveau meermaals op grote weerstand van een aantal lidstaten. Daarom wil de EU haar huidige systeem voor het toestaan van ggo’s veranderen. Sommige lidstaten vroegen om meer vrijheid en flexibiliteit om de teelt van ggo's te verbieden of te beperken op hun grondgebied. In reactie daarop heeft de Commissie wijzigingen van de huidige regels voorgesteld en ze worden momenteel besproken in het Parlement en de Raad.

In 2011 namen de leden van het Europees Parlement, na amendementen, een positief advies in eerste lezing aan. Na een aantal jaren van hevige debatten heeft de Raad in juni een politiek akkoord bereikt. De co-wetgevers praten nu verder over hun tweede lezing van het voorstel. Op 3 september werd in de milieucommissie van het Parlement het standpunt van de Raad over deze kwestie besproken. Lidstaten en Europees Parlement moeten het eens geraken over een gemeenschappelijke tekst. Wanneer alles volgens plan verloopt, kan het voorstel in 2015 definitief goedgekeurd worden.