Grondwater niet gediend met Vlaamse infrastructuur

Vlaanderen ligt volgens UNESCO in één van de risicogebieden met kans op waterschaarste: in de helft van de meetpunten werd een dalende grondwaterspiegel geregistreerd. "14 van de 42 grondwaterlichamen in Vlaanderen zijn onvoldoende gevuld, de andere zijn in relatief gezonde staat", berekende de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM) in samenwerking met de universiteit Gent.

Ongeveer 40 procent van ons drinkwater komt uit de grond en na de huishoudens is ook de industrie een grote slokop. Vooral in de provincie Antwerpen, waar de situatie het precairst is, zal het erg moeilijk worden om nog een vergunning voor het oppompen van grondwater te bekomen. UNESCO waarschuwde dat tegen 2030 47 procent van de wereldbevolking in gebieden leeft met een grote kans op waterschaarste. Voor 700 miljoen mensen bestaat de kans dat zij moeten migreren.

Ook Vlaanderen ligt volgens Unesco in risicogebied. "Het is erg moeilijk om te bepalen hoeveel grondwater zich onder Belgische bodem bevindt", zegt Didier D'hont, diensthoofd grondwaterbeheer van de VMM. "In de zes verschillende lagen onder Belgische bodem zitten holtes die we grondwaterlichamen noemen en die een idee geven over het grondwaterpeil. Op basis van 2.100 meetpunten kunnen we zeggen dat meer dan de helft van de waterlichamen in relatief gezonde staat zijn", zegt D'hont. Anderzijds bleek uit de metingen van de VMM in samenwerking met de Universiteit Gent dat 14 van de 42 grondwaterlichamen die Vlaanderen telt, onvoldoende gevuld zijn.

"Het voeden van diepe grondwaterlagen heeft jaren nodig. En die tijd is er in Vlaanderen niet", zegt professor Jean Berlamont, professor hydraulica, waterbouwkunde en sanitaire bouwkunde aan de KU Leuven. "Het regenwater krijgt immers de kans niet om door te sijpelen naar diepere oorden", verklaart Berlamont. Dat heeft alles te maken met de grote verharde oppervlaktes in Vlaanderen door wegen en gebouwen. Bovendien zijn beken vervangen door rioleringssystemen en rivieren rechtgetrokken. "Regenwater wordt dus afgevoerd in plaats van door te sijpelen naar de diepere grondlagen", legt Berlamont uit.

Hoewel er minder regenwater de grondwaterlichamen bereikt, wordt er nog steeds evenveel water opgepompt. "Gelukkig is men zich er in Vlaanderen van bewust dat minder grondwater gebruiken de enige oplossing is", zegt Berlamont. "En is er de wil om te veranderen." Al is het verlagen van het grondwatergebruik geen makkelijke zaak volgens D’hont. "Het enige wat we kunnen doen is streng zijn bij het verlenen van boorvergunningen en dat combineren met het stimuleren van grijs 'gerecycleerd' water en van regenwaterputten en gescheiden riolering".