Goede vooruitzichten voor gerst, hitte zorgt voor spanning bij aardappelen en maïs

De afwisseling van warme en koelere periodes in mei en juni, gecombineerd met voldoende neerslag, was erg bevorderlijk voor de gewasgroei en zorgde voor een versnelde ontwikkeling. “De terugkerende hitteperiodes zetten de gewassen echter wel onder druk. Daarnaast hebben hevige onweersbuien, vaak gepaard met rukwinden en hagel, plaatselijk schade veroorzaakt”, duidt de B-CGMS groep in de Agrometeorologische Berichten.

Normale waterbalans maar met droge uitschieters

Hoewel de waterbalans in een groot deel van het land op 10 juli nog als normaal beschouwd kan worden, zijn in sommige regio’s reeds droge tot zeer droge omstandigheden vastgesteld. Dit is het geval voor de kustregio, de Jurastreek en delen van de Ardennen. In Vlaanderen geldt momenteel code geel voor droogte. Daarom zijn er op een aantal locaties al tijdelijke onttrekkingsverboden.

Nog geen impact van de hittegolf

Een eventuele impact van de hittegolf was eind juni nog niet zichtbaar in de NDVI vegetatie-index. Die index brengt de gezondheid, dichtheid en activiteit van planten in kaart met satelliet- of dronebeelden. “Afgezien van een koudere periode half mei die de opkomst vertraagde en de ontwikkeling van de wintergranen tijdelijk temperde, waren de weersomstandigheden in mei en juni erg gunstig voor de gewasgroei”, aldus de B-CGMS groep. Tegen eind juni steeg de vegetatie-index tot ruim boven de gemiddelde waarde. In de Kempen en de Leemstreek werden zelfs waarden bereikt die dicht bij het langjarig maximum lagen.

Wintergranen

De graangewassen werden niet gespaard van de hevige onweersbuien. Afhankelijk van de locatie en de intensiteit van de onweersbuien liepen wintertarwe- en gerstpercelen schade op door hagel. Naast deze directe schade zorgden de onweersbuien ook voor legering. Percelen die eind mei getroffen waren, konden zich soms gedeeltelijk herstellen, maar werden tijdens de onweersperiode in de tweede helft van juni op sommige plaatsen opnieuw getroffen. Hierdoor neemt niet alleen het risico op opbrengstverlies toe, maar ook op een verminderde kwaliteit van de oogst.

De zachte winter en het warme voorjaar zorgden bij wintergerst en -tarwe voor een snelle ontwikkeling en een vervroegde afrijping. Door de hitte van eind juni, ging de oogst van wintergerst in sommige regio’s al van start eind juni. “De eerste berichten wijzen op goede gerstopbrengsten, weliswaar lager dan de uitzonderlijke opbrengsten van 2025, maar beter dan in 2024”, aldus de B-CGMS groep. Voor wintertarwe blijft de opbrengstverwachting voorlopig onzeker. "Waarschijnlijk zal de opbrengst iets lager liggen, al kan een goede korrelkwaliteit dit deels compenseren. De oogst wordt alvast wel vroeger dan gebruikelijk verwacht.”

Opgepast voor nieuwe maïsplaag

De vooruitzichten voor de suikerbieten zijn overwegend gunstig. De hoge temperaturen in het voorjaar stimuleerden de groei maar onweersbuien gooiden op sommige plaatsen toch roet in het eten. “Toch zal de opbrengstimpact beperkt blijven, de suikerbieten konden zich doorgaans goed herstellen van de bladschade door de vorming van nieuw blad”, klinkt het.

Bij de maïs zal het weer tijdens de bloei bepalend zijn voor de opbrengst. De ontwikkeling en groei werden goed gestimuleerd. Maar tegelijkertijd begon zich een vochttekort af te tekenen. “Dit kan het opbrengstpotentieel beperken naarmate de waterbehoefte van het gewas verder toeneemt”, verduidelijkt de B-CGMS groep. “Op de lichte percelen zijn de eerste tekenen van het droge, warme weer al zichtbaar. De bladeren krullen in de loop van de namiddag op.” Het warme weer zal wellicht ook zorgen voor een vroege oogst.

Voor maïspercelen vraagt de B-CGMS-groep extra aandacht voor een nieuwe plaag, genaamd ‘Geomyza’. Voor het eerst werden in Henegouwen lokaal aantastingen gemeld van deze plaag. Tot voor kort kwam dit enkel voor in het Westen van Frankrijk. De larven tasten voornamelijk jonge maïsplanten aan door in de stengel door te dringen. De symptomen lijken soms op schade door ritnaalden, maar zonder aantasting van de stengelbasis. “De schade in Henegouwen bleef in de getroffen percelen doorgaans beperkt tot zo’n 15-20 procent van de planten, waardoor herinzaai meestal niet nodig was. Sommige planten kunnen de aantasting bovendien gedeeltelijk compenseren door de vorming van een zijstengel”, luidt het.

Gunstig grasland

Ondanks de droge voorjaarmaanden, de plaatselijk hevige onweersbuien en de hitte eind mei en eind juni kan het voorjaar van 2026 voorlopig als gunstig voor grasland worden beschouwd. De grasgroei lag in Wallonië zelfs ongeveer 20 procent hoger dan het langjarig gemiddelde. Ook in Vlaanderen konden op veel bedrijven reeds drie kwalitatief goede snedes worden geoogst.

De hoge temperaturen eind juni hebben de grasgroei echter duidelijk afgeremd. De grasvoorraden blijven voorlopig over het algemeen voldoende om de begrazing verder te zetten, maar een aanhoudend neerslagtekort kan de grasgroei in de komende weken verder afremmen.