"GLB-budget versterken om doelstellingen te realiseren"

In de aanloop naar de mededeling van de Europese Commissie omtrent de opties voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) na 2013, geeft Boerenbond toelichting omtrent het eigen standpunt in het ledenblad Boer&Tuinder. De nadruk ligt vooral op de doelstellingen van het GLB en de instrumenten daartoe. Op die manier wil Boerenbond beter verantwoorden waarom het GLB een grote hap uit het Europees budget neemt.

Boerenbond schaart zich achter de drie doelstellingen die wereldwijd worden geformuleerd om een landbouwbeleid te verantwoorden. Een landbouwbeleid kan in de eerste plaats de voedselzekerheid garanderen door een zekere graad van zelfvoorziening op te bouwen of te beschermen. Ten tweede kan een landbouwbeleid de extra kosten vergoeden voor maatschappelijke eisen en verwachtingen rond onder meer zorg voor milieu en natuur, respect voor dierenwelzijn, landschapsbeheer, plattelandsrecreatie. Voedsel aanbieden tegen een redelijke prijs voor de consument is een derde universele doelstelling.

Volgens Boerenbond kunnen deze universele doelstellingen alleen gerealiseerd worden als men rekening houdt met twee essentiële voorwaarden. Allereerst is de landbouwsector een economische sector met specifieke eigenschappen. Daardoor is de boer vaak niet in staat om een voldoende hoge prijs uit de markt te halen. Boerenbond wijst op de noodzaak van een landbouwbeleid ter correctie van de zwakke onderhandelingsmacht van landbouwers en van de extra kosten die verbonden zijn aan de ligging of omgeving van een landbouwbedrijf (bijvoorbeeld in het verstedelijkte Vlaanderen).

Ten tweede wordt de landbouwsector volgens Boerenbond meer dan andere sectoren geconfronteerd met onzekerheid en instabiliteit, wat mee kan opgevangen worden door een landbouwbeleid. Zowel sterk schommelende marktprijzen, als het weer, ziekten en plagen zorgen immers voor meer risico en onzekerheid dan de landbouwsector kan dragen.

Boerenbond benadrukt dat landbouwers voedselzekerheid, met respect voor de maatschappelijke eisen, enkel kunnen garanderen als zij een inkomen verdienen dat de vergelijking met andere arbeidsinkomens kan doorstaan. Daarom worden in Boer&Tuinder vier instrumenten naar voor geschoven om de doelstellingen van het landbouwbeleid te realiseren.

De landbouworganisatie meent dat marktcorrigerende maatregelen kunnen helpen om de meerkosten te vertalen in een meerprijs. Invoerheffingen kunnen de markt afschermen tegen invoer van goedkopere producten die onder minder strikte voorwaarden worden geproduceerd. Quota kunnen een prijsondersteunend effect hebben als de sector enkel produceert voor de eigen, voldoende afgeschermde markt. Producentenorganisaties kunnen de zwakke positie van de landbouwers in de keten versterken en centrale akkoorden kunnen afspraken maken doorheen die keten. Een kwaliteits- en promotiebeleid kan helpen om een deel van de meerkost uit de markt te halen.

Wat de samenleving vraagt, maar de markt niet vergoedt, moet volgens Boerenbond bijgepast worden door de overheid om een leefbaar inkomen voor de boeren te verzekeren. Dat gebeurt vandaag met de bedrijfstoeslagrechten, waarvan de historische referentie evenwel onder druk staat. In de zoektocht naar alternatieven moet men voor Boerenbond aandacht hebben voor een geleidelijke overgang naar een alternatief systeem dat uitgaat van een zinvolle, economische invulling van directe overheidssteun.

Ook exportstabilisatie door een verstandig gebruik van exportondersteuning is voor Boerenbond te verantwoorden. Strategisch voorraadbeheer voor basisproducten kan de instabiliteit op de landbouwmarkten temperen en de kwalijke prijspieken en -dalen opvangen. Naast dit stabiliserend beleid, moet er voor Boerenbond ook een stimulerend beleid komen om vernieuwend en duurzaam ondernemerschap te versterken. De overheid kan noodzakelijke investeringen versterken of gericht sturen via een sterk landbouwinvesteringsfonds. Met behulp van beheersovereenkomsten kan de sector inspelen op maatschappelijke verwachtingen. Beide vormen van stimulerend beleid komen het best tot hun recht in het plattelandsbeleid, aldus Boerenbond.

Om de bestaande instrumenten te heroriënteren en nieuwe instrumenten verder uit te bouwen, pleit Boerenbond voor een algemene versterking en jaarlijkse indexering van het GLB-budget. “Enkel een evenwichtige mix van financieel sterke instrumenten kan de doelstellingen van een verantwoord en evenwichtig landbouwbeleid helemaal realiseren”, klinkt het. Om steun te verwerven voor die overtuiging voerde Boerenbond reeds een grote publiekscampagne voor het Europees landbouwbeleid, met de slogan en de button ‘Steun GLB ook morgen’. 

Meer info over het GLB en het standpunt van Boerenbond: brochure 'Boeren in het hart van Europa'