Frankrijk wil pesticidenreductie via de handel bereiken

Stéphane Le Foll, de Franse landbouwminister, heeft een plan ontvouwd om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen te halveren tussen nu en 2025. Een kwart minder is de tussentijdse doelstelling voor 2020. Zijn voorganger Bruno Le Maire had in 2008 krak dezelfde ambitie, ook met een tijdslijn van tien jaar, maar diens ‘ecophyto-plan’ bracht geen zoden aan de dijk. De Franse landbouwers gingen tussen 2009 en 2013 zelfs vijf procent meer chemische middelen inzetten om onkruiden, ziekten en plagen in hun gewassen te beheersen. Le Foll weet zeker dat hij een betere beurt gaat maken en wellicht heeft hij gelijk. Niet zozeer omdat hij op zo’n korte tijd het Franse landbouwmodel kan omgooien, wel omdat sproeistoffenhandelaars beboet zullen worden indien ze hun verkoop in vijf jaar tijd niet met een vijfde verminderen.

In Frankrijk is er grote onrust bij toeleveranciers van de landbouw vanwege het voornemen van de minister om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen te halveren tegen 2025, en vooral vanwege de manier waarop Stéphane Le Foll dat wil realiseren. Aangezien de vorige minister van Landbouw geen succes boekte op dit vlak voorziet Le Foll in zijn plan van aanpak dat er boetes uitgedeeld worden aan sproeistoffenhandelaars die over een periode van vijf jaar hun verkoop niet met 20 procent verminderen. De minister vindt dat deze firma’s de omslag moeten maken van leverancier van chemische middelen naar adviesverlener die de boer bijstaat bij de bescherming van zijn gewassen, liefst met andere technieken dan chemische middelen.

De toelevering apprecieert het allerminst dat zij als enige financieel verantwoordelijk worden gehouden voor het bereiken van wat volgens hen een disproportionele beleidsdoelstelling is. Bovendien is het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen een beslissing die de landbouwers tot nader order zelf nemen. “Boeren beschermen hun gewassen niet voor hun plezier met chemische middelen maar ze doen dat omdat het noodzakelijk is.” Sproeistoffenhandelaars zijn naar verluidt bereid om de rol van adviseur op te nemen en te helpen bij de verspreiding van goede praktijken zoals biologische gewasbescherming en precisielandbouw. Maar van de huidige gang van zaken verwachten ze niet veel goeds. Zo voorspellen ze dat meer en meer Franse boeren hun sproeistoffen in het buitenland zullen aanschaffen.

Voor een goede implementatie van de nieuwe regelgeving heeft minister Le Foll zijn hoop gevestigd op het netwerk van voorbeeldbedrijven, vandaag 2.000 in aantal maar dat moet groeien naar 3.000. Deze pionier-boeren zijn er in 2013 in geslaagd om hun sproeistoffengebruik met gemiddeld 12 procent te verminderen. Het idee is dat elk van hen tien landbouwers in de omgeving opleidt zodat de nieuwe landbouwtechnieken die nodig zijn om chemische gewasbescherming af te bouwen zich als een olievlek kunnen verspreiden in Frankrijk.