Flankerend beleid IHD-dossier goedgekeurd

Na enkele eerdere pogingen is de Vlaamse regering er nu toch in geslaagd een akkoord te vinden omtrent het flankerend beleid voor landbouwbedrijven die zwaar getroffen zijn door de instandhoudingsdoelstellingen (IHD). Het goedgekeurde flankerend beleid omvat vijf maatregelen, die gaan van bedrijfsreconversie tot het verplaatsen of stopzetten van het bedrijf, en zal de getroffen veehouders "op een passende wijze vergoeden en compenseren". Boerenbond vindt het akkoord "een stap vooruit", maar blijft wel hameren op het voorzien van het nodige budget. Daarover zijn nog geen afspraken gemaakt binnen de regering.

De Vlaamse regeringspartners hebben dan toch een akkoord gevonden over het flankerend beleid dat de landbouwers die het zwaarst worden getroffen door de IHD-doelstellingen moet vergoeden. Dat zijn de landbouwbedrijven die vorig jaar onderverdeeld werden in de 'rode' categorie omdat hun landbouwactiviteiten een impact van meer dan 50 procent hebben op de kritische depositiewaarde van een habitat en zo beletten dat de Europese Natura 2000-doelstellingen gerealiseerd kunnen worden. Als de vergunning van deze veehouders tussen 2014 en 2034 vervalt, kunnen ze door hun 'rode' status niet uitbreiden of opnieuw vergund worden.

Om deze boeren tegemoet te komen, heeft de Vlaamse regering nu een "herstructureringsprogramma" goedgekeurd. De maatregelen uit het herstructureringsprogramma worden vrijwillig ingezet op vraag van de landbouwer. Concreet gaat het over vijf verschillende maatregelen: bedrijfsverplaatsing of het starten van een nieuw bedrijf op een geschikte locatie; bedrijfsreconversie of de omschakeling van bedrijfsactiviteit of drastische investering binnen dezelfde bedrijfsactiviteit; bedrijfsbeëindiging of de stopzetting van de bedrijfsactiviteit; uitgestelde bedrijfsbeëindiging of de stopzetting van de bedrijfsactiviteit na verloop van tijd; en koopplicht of de verplichte aankoop van het bedrijf door de overheid.

"Om de natuurdoelen te halen, moeten ook de landbouwers zware investeringen doen", zegt landbouwminister Joke Schauvliege. "Zij moeten daarvoor op een passende wijze worden vergoed en gecompenseerd. Op basis van de vijf voorgestelde maatregelen kan een raming worden gemaakt van de totale kostprijs van de stikstofaanpak voor de landbouw." Afhankelijk van de gekozen optie kan de kostprijs van de maatregelen variëren van 50 miljoen euro tot 200 miljoen euro. "Bij de begrotingsaanpassing 2015 zal de Vlaamse regering vaststellen welke bijkomende middelen kunnen worden vrijgemaakt", aldus Schauvliege. In september 2015 moet dan een herstructureringsprogramma volgen voor de 'oranje bedrijven'.

Boerenbond spreekt in een eerste reactie op het akkoord van "een stap vooruit" die perspectief biedt aan de getroffen landbouwers en hun gezinnen, al blijft het voorzien van het nodige budget "een belangrijk aandachtspunt". De organisatie rekent erop dat er "snel vorderingen worden gemaakt" en dat de getroffen bedrijven op een "correcte" manier worden begeleid en indien nodig worden vergoed. "De onzekerheid bij honderden landbouwersgezinnen is immers zeer groot", zo klinkt het, "en het goedgekeurde flankerend beleid verduidelijkt het kader waarin deze bedrijven verder kunnen evolueren."

Tegelijk vestigt Boerenbond de aandacht op de meer dan 1.400 veehouderijen die een 'oranje brief' kregen en ook met heel wat vragen zitten. "Ook hun bedrijfsontwikkeling is op dit moment gehypothekeerd", aldus Boerenbond, dat erop rekent dat deze bedrijven tegen juli 2015 duidelijkheid zullen krijgen via de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). "De gevolgen van het IHD- en PAS-dossier voor onze bedrijven zijn enorm", reageert Boerenbondvoorzitter Piet Vanthemsche. "Het flankerend beleid voor de zwaarst getroffen bedrijven is een eerste stap. Ook de 'oranje bedrijven' ondervinden zware gevolgen voor hun bedrijfsontwikkeling en toekomstperspectief. De komende maanden zet Boerenbond alles op alles om ook deze landbouwers opnieuw perspectief te bieden. Wij rekenen er op dat de Vlaamse regering en de Vlaamse overheid hetzelfde doen."

Het Algemeen Boerensyndicaat (ABS) is van mening dat nog heel wat van de ‘rode bedrijven’ een toekomst hebben. De organisatie denkt dan in de eerste plaats aan de bedrijven die in het verleden reeds heel wat aanpassingen deden om hun uitstoot drastisch te verminderen en de bedrijven waarvan de uitstoot zeer beperkt is. “De goedkeuring van de inrichtingsnota voor de rode bedrijven verliep niet zonder horten of stoten”, constateert ABS, zodat de organisatie erop aandringt om snel en goed werk te maken van de maatregelen voor de ‘oranje bedrijven’. Voor deze categorie veebedrijven is een aangepast referentiekader nodig dat werkbaar en realistisch is.

Voor de hele Vlaamse landbouwsector moet snel duidelijk worden hoeveel de stikstofreductie moet bedragen, argumenteert ABS. De zoekzones dienen tot realistische en minimale oppervlaktes verkleind te worden zodat heel wat bedrijven weer ademruimte en toekomstperspectieven krijgen. Tot slot moet er voldoende budget voorhanden zijn om de opties op de toekomst die de getroffen bedrijven kiezen, te honoreren. Het boerensyndicaat belooft om de komende maanden steeds weer het belang van de familiale landbouwbedrijven naar voor te brengen zodat iedereen goed beseft dat er nog veel werk voor de boeg is om aan alle boeren “met gelijk welke kleur” de juiste toekomstperspectieven te geven.