Financiering natuur- en milieuverenigingen hervormd

De erkenning en subsidiëring van milieu- en natuurverenigingen wordt met ingang van 1 januari 2017 hervormd. Met oog op een substantiële vermindering van de administratieve lasten zullen de erkenningen gebeuren voor een periode van vijf jaar. Onafhankelijke commissies zullen de aanvragen adviseren en de verenigingen opvolgen. Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege trekt jaarlijks 4,9 miljoen euro uit voor de structurele subsidiëring van een 40-tal verenigingen. Daarnaast blijven ook de 25 miljoen euro natuursubsidies voor projecten, aankopen en onderhoud bestaan.

Om erkend te worden en financiële ondersteuning te krijgen, moeten milieu- en natuurverenigingen tegen 1 juli 2016 een vijfjarenplan indienen bij het departement Leefmilieu, Natuur en Energie. In dat plan moeten de missie en visie van de vereniging voor de periode 2017-2021 staan, net zoals de doelstellingen en beoogde resultaten er moeten in omschreven worden. In het nieuwe erkennings- en subsidiëringsbesluit wordt een onderscheid gemaakt tussen gewestelijke en eerder regionale verenigingen en thematisch of eerder op ledenwerking gerichte verenigingen.

“Belangrijk daarbij is dat de procedure voor verenigingen die bijvoorbeeld actief zijn op regionaal niveau, lichter is dan die voor gewestelijke verenigingen. Alles kan voortaan ook elektronisch verlopen”, legt Schauvliege uit. Omdat in de huidige reglementering uit 2003 de administratieve lasten en beheerkosten zwaar doorwogen, wordt de verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van de lokale verenigingen bij de gewestelijke ledenverenigingen (Natuurpunt en Vogelbescherming Vlaanderen) en de gewestelijke koepelvereniging (BBL) gelegd. “Die ondersteuning maakt daarom integraal deel uit van de taakstelling van die verenigingen”, klinkt het.

Nieuw is ook dat erkennings- en adviescommissies advies zullen geven over de ingezonden aanvragen. Begeleidingscommissies zullen nadien de werking van erkende verenigingen evalueren en waar nodig dwingende aanbevelingen formuleren. De administratie heeft in deze commissies een eerder ondersteunende functie, maar kan ook sancties treffen indien nodig. “Met deze nieuwe regelgeving wil ik de sector vertrouwen geven en stimuleren om zich verder te professionaliseren. Ik wil de milieu- en natuurorganisaties ook ondersteunen om op een efficiënte wijze verder het verschil te maken”, aldus nog de minister.

Bond Beter Leefmilieu, de koepelorganisatie van 140 natuur- en milieuverenigingen in Vlaanderen, reageert tevreden op de hervorming van de subsidieregels. De nieuwe regels leiden tot minder planlast en tot kansen om de eigen meerwaarde vanuit de inhoud te bewijzen, zo blijkt uit een rondvraag door persagentschap Belga. De oude regels stamden uit 1991 en voorzagen een zeer klassieke manier van financieren, bijvoorbeeld gebaseerd op basis van het bereik per activiteit.

"Nu moeten we in de eerste plaats niet aantonen dat we veel activiteiten doen, maar dat we een impact kunnen realiseren", zegt directeur Danny Jacobs (BBL). “Het is veel motiverender om zo gesubsidieerd te worden dan voor het aantal uren vorming of het aantal deelnemers op een activiteit." Minder prettig voor de milieu- en natuurbeweging is de budgettaire stand still en sinds de crisis van 2008 zijn quasi alle vormen van projectsubsidies tot nul herleid. Natuurpunt, de grootste ledenvereniging, wijst op zijn beurt op de vermindering van de administratieve last maar net zoals BBL ook op de bevriezing van de budgetten.