Ferm wil statiegeld op zwerfafval: “Groeiend probleem voor landbouw”

Nagenoeg alle bevraagde landbouwers geven aan met zwerfvuil te kampen zoals blikjes, plastic flessen en sluikstort. Maar liefst 81,8 procent noemt blikjes de grootste bron van overlast. Wanneer deze tijdens het maaien of hakselen versnipperd worden, verspreiden kleine stukjes aluminium zich over het veld en in het veevoeder. Dieren die deze scherpe deeltjes opeten, kunnen inwendige bloedingen oplopen en in het ergste geval sterven. Ook plastic flessen en achtergelaten vuilniszakken langs de weg veroorzaken problemen. Ze belanden op akkers en komen tijdens de oogst terecht tussen hooi en andere gewassen. Daarnaast kunnen ze landbouwmachines ernstig beschadigen.

Oplopende kosten voor landbouwers

Landbouwers worden bovendien niet vergoed voor de economische schade die zwerfvuil veroorzaakt. Dierenartskosten, opruimkosten en herstellingen aan machines zijn doorgaans voor eigen rekening. Bijna de helft van de respondenten geeft aan dat zwerfvuil en sluikstorten hen jaarlijks minstens 200 euro kosten. Voor een kwart van de landbouwers loopt die kost zelfs op tot meer dan 500 euro per jaar.

“Pak het probleem aan de bron aan”

Ferm, FWA en UAW roepen de politieke besluitvormers opnieuw op om het probleem bij de bron aan te pakken. “De invoering van statiegeld op blikjes en plastic flessen is noodzakelijk om zwerfvuil terug te dringen”, klinkt het bij Ferm. “Zo krijgen lege verpakkingen een waarde en worden ze minder snel weggegooid.” Volgens de organisatie bieden extra opruimacties of strengere boetes geen structurele oplossing. “Die maatregelen grijpen pas in nadat het afval al in de natuur of op landbouwgrond is terechtgekomen. Ze voorkomen geen zwerfvuil, terwijl statiegeldsystemen dat wel doen.”

Jarenlange inspanningen leveren onvoldoende resultaat op

Volgens de landbouworganisaties hebben jarenlange sensibiliseringscampagnes, opruimacties en handhaving het probleem onvoldoende opgelost. Ook plannen om de opruimkosten verder te vergoeden, verschuiven volgens hen vooral de financiële last zonder de oorzaak van het probleem weg te nemen. “Landbouwers mogen niet langer opdraaien voor de gevolgen van afval dat anderen achterlaten”, klinkt het. “Wie verpakkingen op de markt brengt én gebruikt, moet mee verantwoordelijkheid nemen om te voorkomen dat ze in onze velden en voedselketen terechtkomen.”

Oproep opnieuw op politieke agenda

Het is niet de eerste keer dat Ferm aandacht vraagt voor statiegeld. In februari riep de organisatie samen met FWA en UAW beleidsmakers al op om het dossier opnieuw op de politieke agenda te plaatsen. In Wallonië werden de twee landbouworganisaties inmiddels uitgenodigd op het kabinet van de bevoegde minister. Ferm laat weten dat Vlaamse politici voorlopig nog niet hebben gereageerd. De organisatie bekijkt daarom welke verdere stappen ze kan ondernemen.