Europese waterkwaliteit gaat er licht op vooruit

De watervervuiling in Europa die veroorzaakt wordt door de uitspoeling van nitraten is licht afgenomen de laatste twee decennia, maar landbouw blijft de watervoorraden onder druk zetten. Dat blijkt uit een recent verslag over de toepassing van de Europese Nitraatrichtlijn. "Er is nog veel werk te doen, maar we zijn op de goede weg", reageert Eurocommissaris voor Milieu Janez Potocnik.

De nitraatconcentratie in Europa toont een licht dalende tendens, zo blijkt uit het laatste rapport over de Nitraatrichtlijn. Zowel het grond- als het bodemwater zijn minder vervuild, en duurzame landbouwpraktijken zijn aan een duidelijke opmars bezig. Toch zou een hoerastemming misplaatst zijn, waarschuwt het rapport: ook al is de globale tendens positief, nitraatvervuiling en eutrofiëring (de excessieve groei van onkruid en algen in rivieren en zeeën) veroorzaken nog steeds grote problemen in zowat alle lidstaten.

De druk van de landbouwsector op de waterkwaliteit blijft hoog, zo stelt het rapport. Op plaatsen waar de landbouwpraktijk sterk afhankelijk is van kunstmeststoffen verslechtert de waterkwaliteit zelfs nog. In Duitsland en Malta is het grondwater nog steeds ernstig verontreinigd, terwijl het oppervlaktewater het meest verontreinigd is in Malta, het Verenigd Koninkrijk en België. Ons land blinkt dan weer uit in de geografische dichtheid van het controlenetwerk, en in de frequentie van de waterkwaliteitscontroles. Vier op de tien meren in Europa heeft te kampen met eutrofiëring. In Nederland is dat het geval voor 100 procent van de zoetwaterplassen.

Op beleidsniveau wordt er globaal genomen wél een duidelijke vooruitgang vastgesteld. Een streng (kunst)mestbeleid zorgt er bijvoorbeeld in verschillende lidstaten voor dat gewassen niet meer dan de juiste hoeveelheid nutriënten te verwerken krijgen. In de tuinbouw en andere sectoren is er op dat vlak nog heel wat werk aan de winkel, aldus het rapport. Boeren worden nog steeds niet genoeg aangemoedigd om het gebruik van nitraatrijke meststoffen te beperken. Ook nieuwe energiegewassen en de intensifiëring van de veeteelt vormen moeten nauwlettend in het oog worden gehouden.

Eurocommissaris voor Milieu Janez Potocnik reageert voorzichtig positief, maar benadrukt dat de weg nog lang is: "Ik ben verheugd om te zien dat de jarenlange inspanningen om de nitraatvervuiling in het water terug te dringen, hun vruchten afwerpen. Maar we hebben nog een hele weg te gaan om de Europese wateren gezond te krijgen tegen 2015. We moeten meer inspanningen leveren om waardevolle nutriënten te recupereren. Vooral ons kunstmestgebruik moet efficiënter. Hoe langer we wachten, hoe hoger de kosten zullen liggen. Zowel voor het milieu als voor onze economie."

Meer info: 'The Nitrates Directive'