Europese concurrentiepositie verzwakt door dure energie

De dure energiekost in Europa vormt een bedreiging voor de concurrentiepositie van ons continent. Het wordt voor bedrijven, zeker voor energie-intensieve ondernemingen, aantrekkelijker om te verhuizen naar plaatsen waar de energie goedkoper is, zoals de Verenigde Staten. Dat is één van de conclusies van het 'World Energy Outlook'-rapport.

Het beeld dat geschetst wordt in het rapport is niet meteen rooskleurig voor Europa. Terwijl de VS evolueren van een importeur naar een exporteur van olie en gas, blijft Europa sterk afhankelijk van invoer. En dat maakt ons kwetsbaar, want ook wereldwijd stijgt de vraag explosief. Tegen 2035 wordt China de grootste importeur van olie ter wereld, de groei in Azië zal twee derde van de wereldwijde groei vertegenwoordigen. "De tijd van goedkope olie en gas is definitief voorbij", stelt Fatih Birol, hoofdeconoom van het Internationaal Energie Agentschap.

De voorbije jaren is massaal geïnvesteerd in hernieuwbare energie, maar door de stijgende energievraag blijft de zogenaamde "energiemix" al bij al beperkt. "Het aandeel van fossiele brandstoffen was vijfentwintig jaar geleden 82 procent. Vandaag is dat nog altijd 82 procent. Tegen 2035 zal dat amper gedaald zijn, tot 75 procent", zegt Birol. Europa zal dus olie en gas blijven invoeren, en zal daarvoor afhankelijk blijven van het Midden-Oosten. De stijgende productie in de VS en in Brazilië is vooral voor eigen gebruik, waarschuwt het rapport.

Die afhankelijkheid maakt dat de prijs voor aardgas in Europa tegen 2035 naar schatting drie keer hoger zal liggen dan in de VS, voor elektriciteit is dat het dubbele. Wat kan Europa doen? Men moet zich nog meer gaan toeleggen op energiebesparing, "de belangrijkste troef die men heeft", luidt het. Europa moet ook blijven investeren in hernieuwbare energie, in nucleaire capaciteit of in schaliegas. Ook het heronderhandelen van lange termijn-aardgascontracten en het versterken van de interne markt kan soelaas bieden.

Het antwoord van de Belgische staatssecretaris Melchior Wathelet op al die uitdagingen was duidelijk: meer Europese samenwerking. "Zowel inzake subsidiëring van hernieuwbare energie, inzake energiemix en inzake steun aan energie-intensieve bedrijven". Ook voor het heronderhandelen van aardgascontracten staat Europa sterker dan België alleen, zei hij. De staatssecretaris merkte op dat ons land zijn grenzen wil openzetten om synergieën mogelijk te maken, maar dat we niet afhankelijk mogen worden van een ander land. "Dat maakt ons kwetsbaar".

Meer info: World Energy Outlook