Europese compensatie bij uitbraak dierziekte in de maak

De nieuwe Europese regelgeving voor de voedselketen die Eurocommissaris Tonio Borg voorstelt, bevat onder meer een Europese schadevergoeding voor landbouwbedrijven die getroffen worden door de uitbraak van een ernstige dieren- of plantenziekte. Verder wordt de wetgeving rond zaaizaad vereenvoudigd en de traceerbaarheid van plantgoed aangescherpt.

De nieuwe wetgeving voor de voedselketen richt zich voluit op preventie en de optimalisering van de controlemechanismen om de verdere verspreiding van dier- of plantenziekten te voorkomen. Er zou onder meer werk gemaakt worden van een Europese schadevergoeding voor landbouwbedrijven die af te rekenen krijgen met ernstige dieren- of plantenziekten. 

Wat de plantgezondheid betreft wil de Europese Commissie de fytosanitaire voorschriften aanscherpen. Er zal meer aandacht zijn voor risicovolle handelspraktijken met derde landen en een betere traceerbaarheid van plantgoed op de interne markt. Tegelijkertijd wil Eurocommissaris Borg de regels rond het op de markt brengen van zaaizaad en ander plantmateriaal flexibiliseren.

Borg verwijst hierbij naar het economisch belang van deze sector voor de EU. Met de eenvoudigere regels moet de productiviteit van de sector, het aanpassingsvermogen en de diversiteit van de Europese gewassen gewaarborgd blijven. 60 procent van de waarde van de wereldwijde export van zaden komt uit Europa. Registratie, op basis van tests, moet dat Europees plantgoed beschermen.

Het gebruik van zaaizaad in privé-tuinen valt niet onder de EU-wetgeving. De onrust die is ontstaan bij volkstuiniers die vreesden dat ze geen zaaizaad meer zouden kunnen verkopen of ruilen, blijkt dus ongegrond. Ook voor oudere traditionele rassen gelden slechts minimale registratie-eisen. Micro-ondernemingen kunnen producten zonder registratie bovendien als ‘nichemarktmateriaal’ op de markt aanbieden.

Europarlementslid Bart Staes reageert opgelucht, maar waarschuwt dat "de politieke strijd om dit cruciale dossier vandaag begint. De blijvende steun en druk van boeren, ngo's en burgers zal daarbij hard nodig zijn." Verder vind Staes het een "veeg teken" dat de lobby van de private zaadbedrijven meeschreef aan de wetgeving die voor meer nieuwe zaadvariëteiten moet zorgen.

Staes wijst erop dat de zadenmarkt in handen is van agrochemische bedrijven die tegelijk gewasbeschermingsmiddelen, (ggo-)zaden en groeistoffen verkopen, "en uitgaan van een logica van steeds meer produceren en kortetermijnwinst".

In het nieuwe pakket maatregelen van Borg zijn zeventig wetten teruggebracht tot vijf wetten, waarmee de handhaving van de gezondheids- en veiligheidsnormen moet verbeteren. Doelstelling is dat de duurzaamheid van de voedselproductie en het vertrouwen van de consument in voedsel wordt hersteld en gewaarborgd.

Het Europees Parlement en de Europese Landbouwraad buigen zich nu over het pakket maatregelen van de Commissie. Verwacht wordt dat de nieuwe regels per 2016 van kracht worden.