Europa importeert als het ware overzeese landbouwgrond

De Duitse tak van milieuorganisatie Friends of the Earth heeft met de hulp van wetenschappers een ‘bodematlas’ gepubliceerd. De studie leest als een aanklacht tegen de ‘grondhonger’ van Europa. Het duurt eeuwen om een vruchtbare toplaag op te bouwen, maar we springen met (landbouw)grond om alsof het onuitputtelijk is. Het consumptiepatroon van de gemiddelde Europeaan legt beslag op 1,3 hectare. Ongeveer 60 procent daarvan ‘consumeren’ we buiten de EU. En de landbouwgrond waarover we op het eigen continent beschikken, wordt behoorlijk mismeesterd. Friends of the Earth verspreidt via zijn bodematlas landbouwpraktijken die de bodem beter beschermen.

De Verenigde Naties riepen 2015 uit tot het Internationaal Jaar van de Bodem. Niet om iets te vieren, maar om de wereld te sensibiliseren omtrent het belang van bodem(bescherming). De Duitse afdeling van Friends of the Earth wrijft iedereen onder de neus dat bodemdegradatie een enorm probleem is. In Europa zouden we daar best wakker van liggen want per inwoner is het ruimtebeslag, bijvoorbeeld voor landbouw- en energieproductie, hier zes keer groter dan in een arm land als Bangladesh.

Ieder jaar is ongeveer 640 miljoen hectare nodig om aan de voedsel- en materialenbehoefte van Europese burgers te voldoen. Dat is 50 procent meer dan er grond beschikbaar is in de 28 EU-lidstaten. Geen enkele andere regio ter wereld is zo sterk afhankelijk van overzees land. De Heinrich Böll Stichting werkte mee aan het rapport en legt uit dat de vleesindustrie het meeste grond ‘importeert’ in de vorm van veevoeder. Grote hoeveelheden landbouwgrondstoffen worden ingevoerd, vooral vanuit Zuid-Amerika, om verwerkt te worden tot een mengvoeder voor onder meer varkens en pluimvee. Terwijl Europa van veevoeder wordt voorzien, gaat de voedselzekerheid in het Zuiden erop achteruit omdat kleinschalige landbouwbedrijven grond verliezen aan grote landbouwondernemingen die uitsluitend exportgewassen zoals soja telen.

De bodematlas is met andere woorden ook een pleidooi voor een ander landbouwbeleid want dierlijke productie op “industriële” schaal is milieuorganisaties een doorn in het oog. Het eenzijdige landbouwbeleid verstoort naar verluidt het landgebruik door grootschalige landbouw in de hand te werken, grondeigendom te concentreren bij enkelingen en de prijs van landbouwgrond op te drijven. In tien jaar tijd zijn de grondprijzen in Duitsland verdubbeld. In een land als Roemenië kwam er zo maar eventjes 1.800 procent bij in dezelfde periode.

Meer info: Soil Atlas