EU zoekt andere markten voor varkensvlees

Eerder al waarschuwde Europees landbouwcommissaris Phil Hogan dat de Europese varkenshouderij niet te afhankelijk mag worden van China. In de eerste vier maanden van dit jaar liep het exportvolume naar China al met ruim 15 procent of bijna 100.000 ton terug ten opzichte van dezelfde periode in 2016: van 587.954 naar 488.511 ton. Daarmee gaat nog steeds zo’n 40 procent van de Europese varkensvleesexport naar China. Andere Aziatische landen moeten het gat opvullen. 

Met een productieniveau dat het eigen consumptieniveau heel erg ruim overschrijdt is de Vlaamse varkenssector voor een groot deel van zijn afzet afhankelijk van export. Onder meer het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) en Flanders Investment and Trade (FIT) sparen kosten noch moeite om wereldwijd geïnteresseerde afnemers op te sporen. Niet zelden wordt daarvoor nadrukkelijk naar Azië gekeken. Dat is ook bij onze noorderburen het geval. Onder meer Rabobank volgt de evolutie van de exportmarkten op de voet.

Volgens Rabobank-analist Justin Sherrard zijn er twee oorzaken waarom de Europese export naar China afneemt. In de eerste plaats groeit de Chinese varkensvleesproductie. Mede onder invloed van milieuwetgeving verdwijnen kleine en middelgrote varkensbedrijven uit de stedelijke gebieden. Hun plaats wordt ingenomen door grote varkensintegraties in dunbevolkte regio’s in het noorden van het land. “Er zijn nu 20 procent meer van dergelijke grote bedrijven dan een jaar geleden”, zegt Sherrard, “waardoor de Chinese varkensproductie met 2 procent stijgt.”

Sherrard verwacht dat de Chinese consumptie van varkensvlees door stijging van de koopkracht en lagere prijzen van varkensvlees met ongeveer 2 procent zal toenemen. De stijging van de consumptie houdt dus ongeveer gelijke tred met de stijging van de productie, zo concludeert hij. Daarmee komt de Chinese varkensmarkt weer in rustiger vaarwater. 2016 was een uitzonderlijk jaar: nooit eerder importeerde het land zoveel varkensvlees: 3 miljoen ton. Dat is bijna 20 procent van de totale Chinese varkensvleesconsumptie. De Chinezen verorberden in 2016 15,5 miljoen ton varkensvlees.

Naast de stijgende binnenlandse productie, neemt de druk op de Chinese markt ook toe door een stijging van de productie in de Verenigde Staten. In het verleden werd de Amerikaanse export beperkt door ontoereikende verwerkingscapaciteit. Die groeit tegen het eind van de zomer met 7 procent door de bouw van twee nieuwe slachterijen. Begin 2018 komen er opnieuw slachterijen bij. Dat biedt voldoende capaciteit om de groeiende varkensstapel te verwerken. De VS exporteert nu 23 procent van de productie. Aangezien de binnenlandse consumptie van varkensvlees al een aantal jaren stabiel is, komt het extra volume aan Amerikaans varkensvlees op de wereldmarkt.

Door de groei van de Amerikaanse productie in combinatie met de hogere Europese kostprijs voor varkensvlees, komt de Europese concurrentiepositie onder druk te staan, zo verwacht Koen van Bergen van Rabobank. Spanje komt van de Europese landen met 1,44 euro per kilo het dichtst in de buurt van de productieprijs van 1,08 euro in de VS, maar het verschil blijft groot. “Toch zijn er kansen: de Europese varkensvleesindustrie heeft een geografische indicatie gekregen. Dat houdt in dat hoogwaardig verwerkte varkensproducten, zoals gedroogde hammen, een beschermde status krijgen.” Ook het handelsakkoord tussen de EU en Japan, na China de grootste importeur van varkensvlees, kan de Europese varkenssector groei opleveren.

Naast de afzet naar Japan zit ook de export van Europees varkensvlees naar Zuid-Korea en de Filipijnen in de lift. De export naar Zuid-Korea steeg in de eerste vier maanden van dit jaar met maar liefst 50 procent ten opzichte van diezelfde periode vorig jaar, aldus nog Rabobank. Het land importeerde van januari tot en met april 2017 bijna 97.000 ton varkensvlees. De export naar de Filipijnen steeg met net geen 10 procent naar 85.000 ton in de eerste vier maanden van dit jaar.

Naast Azië is de VS een belangrijke afzetmarkt voor Europees varkensvlees. Met name ribben en spek zijn erg populair bij de Amerikaanse consumenten. Het land importeerde vorig jaar in totaal 500.000 ton varkensvlees. Voor de EU in zijn geheel staat de VS op de vijfde plek qua importvolume. Ook voor Mexico, de derde grootste varkensvleesimporteur ter wereld, zijn er volgens de analisten mogelijkheden in de toekomst, al lijkt markttoegang nog niet voor morgen.