EU wil lidstaten zelf laten beslissen over invoer ggo's

De Europese Commissie wil lidstaten meer vrijheid geven over de beslissing om al dan niet ggo’s in voeding en diervoeders toe te laten of juist te verbieden op hun grondgebied. Aangezien Europa zelf al doorgedreven controles doet naar de risico’s voor de gezondheid van mens en dier of voor het milieu, mogen de lidstaten zich niet op deze gronden beroepen om door Europa goedgekeurde ggo’s van hun grondgebied te weren. Daarmee wil Europa tegemoetkomen aan de bezorgdheden die leven bij het publiek. De voorgestelde hervorming stuit meteen op kritiek, zowel uit milieuhoek als vanuit de biotechindustrie en de landbouw.

Nadat Europa de lidstaten al meer vrijheid gaf over de teelt van genetisch gewijzigde gewassen, wil het nu de lidstaten zelf laten beslissen of ze het gebruik van ggo’s in levensmiddelen en diervoeder toelaten. “De Commissie heeft nota genomen van de bezorgdheid van vele Europese burgers die tot uiting komt in de standpunten van hun nationale regeringen. Met dit voorstel willen we de lidstaten toelaten zelf meer te zeggen te hebben over het gebruik van de in Europa toegelaten ggo’s in voeding voor mens en dier”, klinkt het in een persmededeling.

Volgens de Commissie streeft het aangenomen voorstel naar een juist evenwicht tussen het behoud van het Europese vergunningensysteem en de vrijheid voor de lidstaten om zelf besluiten te nemen over het gebruik van ggo’s op hun grondgebied. Het wetenschappelijk onderbouwde vergunningensysteem dat Europa vandaag hanteert om ggo’s toe te laten op haar grondgebied gecombineerd met de etiketteringsvoorschriften die de consument in staat stellen een bewuste keuze te maken, blijven behouden. Wat er wel verandert, is het feit dat lidstaten zelf opt-outmaatregelen kunnen instellen voor een bepaalde ggo in hun voedselketen van zodra de EU die ggo toelaat voor het gebruik in levensmiddelen of in diervoeder in Europa.

De Commissie benadrukt dat de lidstaten zelf moeten aantonen dat hun opt-outmaatregelen verenigbaar zijn met het Europees recht. Dat betekent dat ze niet mogen gebaseerd zijn op gronden die Europa al zelf beoordeeld, zoals de risico’s die er mogelijk zijn voor de gezondheid van mens of dier of voor het milieu. Dit zou immers een schending zijn van de grondbeginselen van de interne Europese markt en van de internationale EU-verplichtingen, onder meer in het kader van de WTO. Door dit nieuwe voorstel beschikt de EU naar eigen zeggen over “een consistent geheel van regels voor de toelating van ggo’s voor de teelt en voor voeding en diervoeder”.

Het voorstel werd net bekendgemaakt of er kwam al heel wat kritiek op. Zowel vanuit de biotechindustrie als vanuit landbouw- en milieuhoek is de commentaar niet mals. De Europese landbouwlobby Copa-Cogeca waarschuwt voor een "ernstige" verstoring van de eenheidsmarkt en roept de lidstaten en de Europarlementsleden op om het voorstel te verwerpen. Ook EuropaBio, de Europese Associatie van de Bio-industrieën, is niet tevreden over het voorstel. “De Europese Commissie offert het fundamentele principe van de interne markt op en stelt in de plaats een amalgaam voor van nationale verboden voor de import van veilige producten”, zo klinkt het. Ook de Amerikaanse alliantie Biotech Crops Alliance betreurt "de versplintering" van de Europese eenheidsmarkt”. Zij sluiten een klacht bij de Wereldhandelsorganisatie niet uit.

Groen-Europarlementslid Bart Staes beschuldigt Europees voorzitter Jean-Claude Juncker van woordbreuk in een persbericht. Volgens Staes plooit de Commissie “onder druk van de biotechindustrie en de lopende vrijhandelsonderhandelingen met de Verenigde Staten” en gaat het er enkel om “de invoer van ggo's makkelijker te maken”. Zo zouden er momenteel 17 nieuwe goedkeuringen op stapel staan. “Dat ieder voor zich mag beslissen" vindt Staes ook "een verkeerd antwoord op een grensoverschrijdende Europese kwestie". Tot slot vraagt hij zich af welke redenen de lidstaten dan wel nog mogen aandragen om een nationaal verbod uit te spreken en of ze juridisch voldoende beschermd zullen zijn.