EU maakt nieuw biobrandstofbeleid officieel bekend

Het gebruik van biobrandstoffen van de eerste generatie, die gebaseerd zijn op voedingsgewassen als koolzaad en palmolie, moet beperkt worden. Vanaf 2020 zouden die brandstoffen ook niet meer gesubsidieerd worden. De Europese Commissie maakt nu officieel wat vorige maand al uitlekte. Ze zet in op biobrandstoffen die minder schadelijk zijn.

In 2008 werd vastgelegd dat de brandstof die in de Europese transportsector wordt gebruikt tegen 2020 voor 10 procent uit hernieuwbare energie moet bestaan. Biobrandstoffen leken daar in eerste instantie uitstekend voor geschikt.

Nu legt de Commissie het gebruik van biobrandstoffen aan banden, of liever, van biobrandstoffen van de eerste generatie. Het gevaar is namelijk dat voor de (gesubsidieerde) productie van bio-ethanol en biodiesel landbouwgronden worden aangewend die eerst voor ander gebruik dienst deden. Met als negatief effect dat de voedselproductie in het gedrang komt en dat ter compensatie bos- en natuurgronden worden omgezet in nieuwe landbouwgrond, met een hogere CO2-uitstoot tot gevolg.

Vorige maand lekte al uit dat de Commissie daar iets aan wil doen. Woensdag werden de plannen officieel bekendgemaakt. Ze stelt voor een bovengrens van vijf procent in te voeren voor het gebruik van biobrandstoffen van de eerste generatie. Vanaf 2020 zouden die brandstoffen ook niet meer gesubsidieerd worden.

Tegelijk wil ze de alternatieve biobrandstoffen stimuleren. Daarvoor worden grondstoffen gebruikt die geen voedingsgewassen zijn, zoals afvalstoffen en stro. Deze biobrandstoffen stoten aanzienlijk minder broeikasgassen uit dan fossiele brandstoffen en ze hebben geen directe effecten op de mondiale voedselproductie. Voor de eerste keer zal het geraamde mondiale effect van landconversie (Indirect Land Use Change of ILUC) in aanmerking worden genomen wanneer de broeikasgasprestaties van biobrandstoffen worden geëvalueerd.

De Commissie benadrukt dat het niet om een radicale koerswijziging gaat. In de richtlijnen inzake hernieuwbare energiebronnen en inzake brandstofkwaliteit, de twee teksten waaraan nu geschaafd zal worden, staat net dat de Commissie de impact van biobrandstoffen moet onderzoeken en indien nodig wijzigingen moet voorstellen, argumenteert ze.

"Uit recente wetenschappelijke studies blijkt dat wanneer rekening wordt gehouden met indirecte veranderingen in het landgebruik bepaalde biobrandstoffen in feite evenveel bijdragen tot de broeikasgasemissies als de fossiele brandstoffen die zij vervangen", legt de Commissie haar demarche uit.

De reacties op het Commissievoorstel zijn overwegend negatief. Oxfam-Solidariteit wijst er bijvoorbeeld op dat een begrenzing op vijf procent "nog steeds betekent dat er in de nabije toekomt nog meer voedsel in eerste generatie biobrandstof wordt omgezet dan nu al gebeurt". In een wereld waar bijna 900 miljoen mensen honger lijden, zegt algemeen secretaris Stefaan Declercq, moet de steun voor dergelijke biobrandstoffen helemaal worden afgeschaft. Hij vindt dat de Commissie toegegeven heeft aan de lobby van de biobrandstoffenindustrie. Ook Greenpeace vindt de grens te hoog.

De sector zelf meent evenwel dat de bovengrens van vijf procent de hele industrie zal vernietigen. Ze stelt dat verschillende EU-landen die limiet al overschreden hebben.

Over het voorstel zal nu worden onderhandeld tussen de lidstaten en het Europees Parlement.