EU breekt lans voor wereldwijde koolstofmarkt

De EU-Commissie wil dat de Verenigde Staten, Canada, Japan en andere industrielanden tegen 2015 een koolstofmarkt op poten zetten die gekoppeld kan worden aan het Europese systeem. Zo'n wereldwijde koolstofmarkt is volgens de Commissie nodig om voldoende geld te genereren voor de aanpak van klimaatverandering.

In de Europese Unie krijgen vervuilende ondernemingen sinds 2005 een specifiek aantal rechten voor de uitstoot van CO2 toebedeeld. Bedrijven die minder uitstoten dan het plafond, kunnen de overtollige uitstootrechten op de koolstofmarkt verkopen aan concurrenten die hun plafond hebben overschreden.

Volgens de Commissie zouden alle lidstaten van de OESO tegen 2015 een gelijkaardig systeem moeten hebben. Het gaat in concreto om landen als de VS, Canada, Mexico, Japan, Australië, Zuid-Korea en Nieuw-Zeeland. Tegen 2020 zouden ook de grote opkomende economieën aansluiting moeten vinden bij het systeem.

De totstandbrenging van een wereldwijde koolstofmarkt vormt één van de voorstellen die de Commissie woensdag lanceerde met het oog op de klimaatconferentie die eind dit jaar plaatsvindt in Kopenhagen. In de Deense hoofdstad moet de wereldgemeenschap een akkoord bereiken over een opvolger voor het protocol van Kyoto. Het eerste internationaal bindend akkoord in de strijd tegen de opwarming van de aarde verstrijkt in 2012.

De financiering van de inspanningen wordt één van de meest heikele gespreksthema's in de Deense hoofdstad. "Zonder geld, geen deal in Kopenhagen", zo vatte eurocommissaris voor Milieu Stavros Dimas samen. Hij verwees naar onafhankelijke studies die ramen dat de wereldwijde investering om de CO2-uitstoot te beperken tegen 2020 allicht zal stijgen tot 175 miljard euro per jaar. Meer dan de helft van het geld, 95 miljard euro, is nodig voor de derde wereld.

Tot ongenoegen van de milieuorganisaties schuift de Commissie geen verdeelsleutel naar voren voor de financiering van de klimaatmaatregelen. Een mogelijke EU-bijdrage van 30 miljard euro voor de derde wereld werd uit de voorstellen geschrapt. Dimas schuift twee algemene pistes naar voren. De koolstofmarkt, die geld kan opbrengen via veilingen van CO2-rechten of een taks op transacties, of een bijdrage berekend op basis van het bruto binnenlands product en de CO2-uitstoot.

De Commissie stelt in ieder geval veel hoop in de nieuwe Amerikaanse president Barack Obama. Een delegatie van de Commissie reisde woensdag naar Washington voor een eerste overleg met de medewerkers van de president. Zowel in het Witte Huis als in het Congres bestaat er volgens Dimas een ruim draagvlak om een koolstofsysteem op poten te zetten.

De Europese Commissie wil dat de overeenkomst van Kopenhagen de opwarming van de aarde zal beperken tot 2 graden Celsius boven de pre-industriële temperatuur. Daartoe moet de wereldwijde CO2-uitstoot voor 2020 zijn hoogtepunt bereiken en tegen 2050 worden gehalveerd in vergelijking met de uitstoot in 1990.

De industrielanden moeten volgens de Commissie hun uitstoot tegen 2020 met 30 procent verminderen. De EU-lidstaten raakten het reeds intern eens over maatregelen die de uitstoot met 20 procent indijken. De ontwikkelingslanden, met uitzondering van de armste landen, zouden de groei van hun gezamenlijke uitstoot tegen 2020 met 15 tot 30 procent moeten beperken.