EU-aanpak overtuigt voor- noch tegenstanders van ggo's

Dat de ggo-critici het laken naar zich toe getrokken hebben in Europa, zoveel is duidelijk na de stemming in het Europees Parlement. Voortaan zullen de verschillende lidstaten weer zelf kunnen beslissen of ze de teelt van ggo’s al dan niet toestaan op hun grondgebied. Wie de technologie een kans wil geven, vreest dat de nieuwe regel de teelt van ggo’s verder zal blokkeren. “Het politieke buikgevoel primeert op veiligheidsanalyses”, stelt het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) vast. Eigenaardig genoeg is de milieubeweging als tegenstander van genetische modificatie evenmin tevreden, Bond Beter Leefmilieu noemt de beslissing “halfslachtig”.

In Europa zijn ggo’s al lang een politieke zaak. Het zijn immers de Europese politici die bepalen of ggo’s geteeld of gebruikt mogen worden. Aan die beslissing gaat het wetenschappelijk advies van de Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA vooraf. Wanneer een twee derde meerderheid een positief advies van EFSA steunt, wordt het gewas toegelaten. Sommige lidstaten stemmen echter het EFSA-advies keer op keer om politieke redenen weg zodat er geen meerderheden gevonden worden en de toelatingsprocedure sinds jaren in een patstelling is verzeild geraakt.

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie lijkt er weinig vertrouwen in te hebben dat het nieuwe Europese wetsvoorstel de ggo-knoop zal ontwarren. Lidstaten zullen de teelt van een door Europa goedgekeurde ggo kunnen weigeren op basis van niet-wetenschappelijke argumenten zoals ‘past niet in het landschap’. VIB houdt er rekening mee dat de nieuwe regel ggo-teelt verder kan blokkeren. “De Europese landbouw zou daar de grootste dupe van zijn. Het zal steeds moeilijker worden om te concurreren met regio’s in de wereld die innovatie wel omarmen.”

Europa is een tikkeltje hypocriet door ggo-producten wel te gebruiken maar niet te willen telen. “Europa importeert jaarlijks meer dan 40 miljoen ton ggo-soja en -maïs voor de productie van veevoeder en zo goed als al onze textiel wordt gemaakt met ggo-katoen”, weet VIB. “Voor import van ggo’s waarvan de Europese toelatingsprocedure nog niet is afgerond, geldt er een absolute nultolerantie. Vrachten met sporen van dergelijke ggo’s worden vernietigd of teruggestuurd. We zijn in de situatie beland dat een vracht sojabonen beter kakkerlakken en dode muizen bevat dan één ggo-sojaboon die in de VS veilig verklaard is maar waarvan de toelatingsprocedure in Europa nog loopt. Voor ongedierte geldt deze nultolerantie immers niet.”

Wat ggo's betreft lijkt het kalf in Europa verdronken zodat VIB een lans breekt voor een andere nieuwe technologie. Dankzij ‘genome editing’ zijn wetenschappers voor het eerst in de geschiedenis in staat om uiterst gericht één of meerdere bouwstenen van het DNA van een plant te wijzigen. “De keuze is heel duidelijk. Ofwel krijgen onze boeren de kans om de producten van deze nieuwe technologie te gebruiken ofwel wordt Europa stilaan het museum van de landbouw”, waarschuwt VIB opdat de EU niet dezelfde fouten zou maken als in het ggo-dossier.

Wat fout is in de ogen van de één is dat niet volgens de ander. De milieubeweging zou liever zien dat Europa nog een heel pak voorzichtiger is met ggo’s. Halfslachtig, zo noemt Bond Beter Leefmilieu de Europese aanpak omdat kruisbesmetting onvermijdbaar is als de voorstanders onder de lidstaten starten met ggo-teelt. BBL hoopt dat Europa de lat voldoende hoog legt bij de gemeenschappelijk risico-analyse, alvorens de keuze over te laten aan de lidstaten. “Anders kiest Europa voor een Trojaans paard waarbij een schijnbaar gecontroleerde intrede van ggo’s uiteindelijk iedereen betrokken partij maakt.”