E-shops en streekproducten kunnen revolutie ontketenen

“Streekproducten zijn hip en bieden kansen voor lokale producenten en handelaars om te concurreren met de grote spelers. Zeker in combinatie met sociale media en e-shops zijn de mogelijkheden legio”, schrijft Retaildetail deze week. Het succesverhaal dat ze als voorbeeld presenteren is de Spar-buurtwinkel van Rudi Quatacker in Lichtervelde.

De consument grijpt volgens Retaildetail, de portaalsite voor retailers en toeleveranciers, de laatste tijd opvallend veel terug naar lokale en authentieke producten. Verse, lokaal geproduceerde seizoensproducten spelen door globalisering en deels ook door de economische crisis opnieuw een belangrijke rol in het leven van de consument. Ze worden geassocieerd met kwaliteit en bewust leven, wat in tijden van onzekerheid aan belang wint. In de culinaire wereld was de trend al langer voelbaar, maar volgens Euromonitor zijn lokale goederen sinds 2009 ook doorgedrongen tot de keuken van de gewone consument.

In tijden van globalisering en economische crisis hebben mensen de neiging om terug te vallen op de vertrouwde basis. In deze context zijn dat streekproducten en de buurtwinkel. Daarnaast spelen ecologische bezorgdheden mee, ook voor de handelaars. Elk bedrijf is moreel en/of juridisch verplicht om zijn druk op het milieu te beperken. Het aanbieden van streekproducten kan daarbij helpen, zonder dat grote investeringen nodig zijn in logistiek systemen of milieubesparende maatregelen voor opslagruimte en winkel.

Een ander voordeel van streekproducten is dat ze kleine handelaars de kans bieden om zich te onderscheiden van hun grote concurrenten. Supermarktketens kunnen door de gestandaardiseerde, complexe operationele processen en hoge winkelhuur moeilijk op de trend inspelen. Voor hen is het eenvoudiger en goedkoper om producten van elders in te voeren die snel roteren, dan seizoensproducten bij de lokale boer aan te kopen.

Voor de kleine handelaar kan het wel interessant zijn om streekproducten in het assortiment op te nemen, al vereist het een verandering van mentaliteit en redenering. Bij lokale inkoop vallen schaalvoordelen weg, maar daartegenover staat dat de consument er naar vraagt, de producten verser zijn en minder verspilling optreedt. Bovendien zijn de transportkosten kleiner, wat door de toenemende energieprijzen in de toekomst nog aan belang zal winnen.

Het succesverhaal dat Retaildetail als voorbeeld etaleert, is het initiatief van de buurtwinkel van Rudi Quatacker in Lichtervelde. Hij verkoopt streekproducten naast de gewone merken en merkt dat zijn klanten dit appreciëren. Het logistieke werk laat hij over aan de vzw ‘Het beste van bij ons’, die speciaal werd opgericht door de provincie West-Vlaanderen om mensen vertrouwd te maken met lokale producten. Zij inventariseren, hebben contact met de lokale producenten en leveren alle bestellingen. “Als ik dit allemaal zelf zou moeten regelen, zou het me niet gelukt zijn”, getuigt Quatacker in Retaildetail. “Elke provincie zou een gelijkaardige vzw moeten oprichten.”

De winkel van Rudi Quatacker is een Spar-franchise, maar de keten heeft volgens de winkelier geen problemen met zijn initiatief. “Spar is niet bang dat hierdoor de massadistributie in het gedrang komt. Streekproducten zullen allicht nooit de bekende merken verdringen, toch niet in een supermarkt. Ze worden geleverd in te kleine hoeveelheden en zijn niet met vaste regelmaat beschikbaar. Quatacker meent dat ze waarschijnlijk nooit meer dan een procent van zijn omzet zullen uitmaken.”

Omwille van die laatste opmerking is het volgens Retaildetail nog interessanter om streekproducten aan te bieden via e-shops en sociale media. Dankzij het internet kan iedereen tegen een lage kost een webwinkel oprichten. Daarvoor moet een handelaar of producent geen grote investeringen maken. Desondanks is het bereik in theorie ‘grenzeloos’. Als de kleine producent of handelaar het spel slim speelt, kan hij volgens Retaildetail een vaste plaats veroveren op de e-markt.

Voorbeelden van succesvolle webshops zijn het Britse Virtual Farmer’s Market, dat lokale producenten uit Groot-Brittannië verzamelt, of Allens of Mayfair, een samenwerking van Londense beenhouders. Door samen te werken slagen deze producenten er zelfs in om schaalvoordelen te genieten, bijvoorbeeld door de kosten voor verzending en het beheer van de website te delen.