Dioxineconcentraties in Schelde en IJzer te hoog

Uit onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) blijkt dat de dioxineconcentraties in de IJzer en vooral de Schelde te hoog zijn. Dat leidt tot ecologische schade, in eerste instantie voor gevoelige waterdieren zoals de paling. Onderzoeker Hermes Sanctorum van de VUB pleit ervoor om de historische vervuiling actief te bestrijden.

Dioxines zijn nauwelijks afbreekbaar en stapelen zich op in het milieu. Ze vormen een aanzienlijk ecologisch risico, waarvan vooral gevoelige dieren op de waterbodem (zoals de paling) ernstige gezondheidseffecten ondergaan. Net als bij de mens kunnen dioxines bij dieren leiden tot kanker, misvormingen of tumoren.

Rechtstreekse gevolgen van de te hoge aanwezigheid van dioxines in beide waterlopen voor de mens zijn er niet, maar die zouden er onrechtstreeks wel kunnen zijn wanneer mensen de paling waarvan sprake eten. Wilde paling eten is echter al langer verboden, omdat er ook een teveel aan pcb's in de vis zit.

De onderzoekers van de VUB namen stalen van slib uit de IJzer, van bron tot monding, en uit de Bovenschelde, tussen Gent en de bron. De dioxineconcentraties daarin werden vergeleken met Canadese kwaliteitscriteria omdat internationale normen ontbreken. "De grens werd in beide rivieren overschreden", zegt Sanctorum.

"De concentraties lagen in de IJzer wel een stuk lager dan in de Schelde en het ging nergens over zeer hoge concentraties, zoals we die wel eens zien in de Verenigde Staten of Japan", luidt het. Sanctorum wijst er echter op dat de dioxines zich concentreren in het slib en daaruit zeer langzaam maar gedurende decennia vrijkomen in het water.

"Het is dan ook van groot belang dat er aandacht wordt besteed aan de historische vervuilingen, want die hebben wel degelijk een effect op de gezondheid. Dat zien we in het slib, maar ook in de hogere concentraties dioxines in scharreleieren of in de algemeen hogere concentratie van dioxines in vis dan in vlees".

De onderzoekers waarschuwen dat ons land meer aandacht en middelen moet besteden aan het bestrijden van historische vervuiling. Ze vragen voorts om ook bij ons dioxines op te nemen in nationale monitoringprogramma's voor rivieren. Volgens hen moet er ook dringend meer geïnvesteerd worden in onderzoek naar saneringstechnieken om deze historische vervuiling op te ruimen.

Na de Bovenschelde en de IJzer zullen de onderzoekers in de nabije toekomst eveneens metingen uitvoeren in de Zeeschelde.