Digitale land- en tuinbouw is sterk ingeburgerd, maar drempels blijven bestaan

Uit de bevraging blijkt dat drie vierde van de Vlaamse landbouwbedrijven één of meerdere digitale tools in de bedrijfsvoering gebruiken. De bevraging bedoelt met digitale tools zowel de precisietechnologieën als automatische detectie of registratie en robotica. Daarbij horen ook managementtools die productie opvolgen en het feit of een bedrijf al dan niet aan online aan- of verkoop doet.

Robothulp en precisietechnologie

De robotica en automatisering blijken het meest ingeburgerd te zijn (45%). Eén van de populairste systemen is de automatische klimaatsturing in stallen en serres. Een op de drie van alle bevraagde bedrijven past het toe. Ook robots en zelfrijdende voertuigen zijn geen sciencefiction meer. Een op de vijf landbouwers maakt er dankbaar gebruik van voor diverse taken zoals melken, voederen, reinigen en onkruidbestrijding. Iets minder populair is de automatische registratie van productie zoals bijvoorbeeld de plantengroei, voeding of melkproductie. Van deze tools maakt 15 procent van de landbouwbedrijven gebruik. Acht procent laat ziektes automatisch detecteren.

Eén op vier gebruikt geen digitale tools

Hoewel landbouwers over het algemeen goede digitale gebruikers zijn en geregeld een digitale tool inzetten of online gegevens raadplegen, is toch niet iedereen even vertrouwd met de digitale wereld. Een vierde van de landbouwers gebruikt helemaal geen digitale tools op hun bedrijf. "We zien vooral dat de oudere leeftijdscategorieën (60+) aangaven geen digitale hulpmiddelen te gebruiken", aldus Boerenbond.

"Sommigen landbouwers gaven ook aan te ervaren dat ze niet helemaal mee zijn", gaat de landbouworganisatie verder. "Vooral de tijd ontbreekt om nieuwe technologieën, programma’s of apps onder de knie te krijgen. Maar liefst 45 procent van de landbouwers zegt te weinig tijd te hebben om zich in alle digitale tools te verdiepen."

Sommigen geven ook aan dat bepaalde programma’s nodeloos ingewikkeld zijn, te snel evolueren, of dat er te veel verschillende apps zijn die je moet kennen, in plaats van kennis te bundelen of info tussen de programma’s uit te wisselen. "Ze vragen naar vereenvoudiging met meer intuïtieve, gebruiksvriendelijke programma’s die compatibel zijn, zodat ze niet dezelfde gegevens meerdere keren moeten ingeven", vertelt Boerenbond.

Digitale overheid kan beter

Eén op vier landbouwers ervaart het delen van gegevens met de overheid als een belemmering. De overheid schiet volgens hen vaak tekort op het vlak van gebruiksvriendelijkheid of het koppelen van gegevens tussen toepassingen. “Er is te weinig doorstroming van gegevens tussen tools en overheidsdiensten. Daardoor moeten landbouwers dezelfde informatie meerdere keren invullen. Het zogenaamde ‘only once’-principe, waarbij je gegevens maar één keer en op één plaats moet invullen en zo meteen met alles in orde bent, is zeker nog geen realiteit in Vlaanderen,” weet Boerenbond.

Daarnaast zorgt digitalisering bij de overheid vreemd genoeg voor meer in plaats van minder administratie. “Doordat er steeds meer gegevens worden opgevraagd zonder duidelijke meerwaarde, gaat elke tijdbesparing of efficiëntiewinst voor de landbouwer verloren. Sommige landbouwers voelen zich zelfs genoodzaakt om externe ondersteuning in te schakelen om alle administratie in orde te brengen", klinkt het.

Boerenbond vraagt dat projecten zoals ‘Regelrecht’ van de Vlaamse overheid de administratieve lasten en regeldruk kan verlagen. “Digitalisering en artificiële intelligentie zouden net een hulpmiddel moeten zijn om de administratieve druk te verminderen in plaats van te verhogen.”