Bouwers van landbouwmachines slachtoffer van crisis Vlaamse maakindustrie
nieuwsNa het faillissement van het Vlaamse Delvano in september en dat van Vredo deze maand, maakte ploegenbouwer Lemken deze week bekend 200 van de 1.300 banen te schrappen. In een verklaring wijst het management onder andere op de hoge productiekosten en gedaalde vraag. Daarmee lijken de machinebouwers onderdeel van een algehele crisis in de Vlaamse en West-Europese maakindustrie. De werkgeversorganisatie VOKA luidde recent nog de noodklok over de situatie van de Vlaamse industrie.
“Een storm die steeds meer slachtoffers maakt, trekt over onze economie. We verwachten dat nog bedrijven zullen sluiten of reorganisaties zullen aankondigen. De hoge energiekosten, de oplopende inflatie en loonkosten vormen een gevaarlijke cocktail”, liet VOKA eerder deze maand weten.
De werkgeversorganisatie hield een enquête onder 650 ondernemingen, waarbij acht op de tien ondernemingen het huidige economische klimaat als negatief of zeer negatief beoordelen. “De combinatie van hoge energieprijzen, hoge loonkosten en een zwakke vraag tast de concurrentiepositie van Vlaamse ondernemingen aan”, zo klinkt het.
Ook Vlaamse en West-Europese machinebouwers lijken niet te ontkomen aan de malaise in de (maak)industrie. In september werd Delvano, een Vlaamse producent van spuitmachines, failliet verklaard. Deze maand werd het doek getrokken over Vredo, een Nederlandse bouwer van bemestingsmachines. Ook maakte Lemken, Duitse fabrikant van onder andere ploegen, bekend 200 van de 1.300 arbeidsplaatsen te willen schrappen.
Slechte landbouwprijzen en onzekerheid drukken vraag
Als verklaring voor de faillissementen en de herstructurering wordt gewezen op de stijgende kosten in combinatie met een tegenvallende vraag. Door tegenvallende oogsten en de onzekerheid bij landbouwers worden investeringen en bestellingen uitgesteld. Ook de stijgende rente als gevolg van de geopolitieke spanningen in de wereld speelt mee.
Hans Verstreken van Fedagrim, de federatie voor landbouw- en tuinmechanisatie, beaamt dat de machinebouwers in zwaar weer verkeren. Hij wijst op recente conjunctuurbarometers van CEMA, de Europese koepelorganisatie voor de landbouwmachine-industrie, en die van Climmar, de Europese koepelorganisatie voor nationale brancheverenigingen van dealers en reparateurs in landbouw- en tuinbouwmachines. “Beide conjunctuurbarometers zitten op een historisch dieptepunt. Zowel de machinebouwers als de machinedealers zien de markt op dit moment negatief in. Een uitzondering zijn de stallenbouwers. Sinds de vergunningverlening na de Vlaamse stikstofimpasse weer op gang is gekomen, zijn hun orderportefeuilles goed gevuld.”
De vraag is of en wanneer een herstel zich aandient bij de constructeurs van landbouwmachines en bij de maakindustrie in bredere zin. VOKA pleit in ieder geval voor het aanblijven van de federale regering. “In deze storm hebben we een regering nodig met een kapitein aan het roer en een bemanning die dezelfde koers wil varen.” Verder waarschuwt de organisatie voor extra belastingdruk en oplopende kosten, elementen die de concurrentiekracht van Vlaamse maakbedrijven zouden ondermijnen.
Productie bij CNH in Zedelgem op historisch dieptepunt
6 november 2025Er is een toekomst voor landbouwmachinebouwers
Koen Maertens, CTO van Flanders Make, het onderzoekscentrum voor industriële innovatie, is minder fatalistisch over de toekomst van de Vlaamse landbouwmachinebouwers. Hij ziet dat de bouwers van vlasmachines bijvoorbeeld goed draaien. “De vraag naar deze machines is cyclisch, sterk afhankelijk van de prijs van de betreffende landbouwproducten. Liggen de prijzen op een laag niveau, dan daalt de vraag.”
Hij constateert dat met name chemische bedrijven het lastig hebben in Vlaanderen en Noordwest-Europa, iets dat sterk samenhangt met de energieprijzen. “In de landbouwmechanisatie zijn deze energiekosten minder relevant. Relevant zijn wel de loonkosten.”
Ook om deze reden, maar ook omdat er door de vergrijzing een verder tekort aan arbeidskrachten dreigt, moeten landbouwmachinebouwers volgens hem alles zetten op digitalisatie, automatisatie en robotisering. “Dat moeten ze enerzijds doen in hun eigen productieproces om hun eigen productiviteit te verhogen, maar anderzijds ook in hun producten. Ook de afnemers van landbouwmachines, de boeren, kampen immers met stijgende loonkosten en willen de productiviteit van hun landbouwmachines opkrikken.”
Automatisatie machinebouwer en landbouwmachines
Volgens Maertens is innovatie van het productieproces en van de landbouwmachines dus cruciaal. Dit kan het faillissement van bedrijven als Delvano en Vredo ook mee verklaren, naast de slechte conjunctuur. Voor kleinere, regionale machinebouwers, zoals Delvano, zijn deze innovatiekosten veel moeilijker te slikken dan voor de internationale multinationals met grotere volumes, zoals CNH.
Ook de technologiefederatie Agoria benadrukt de cycliciteit van de machinebouw. “Machinebouw is traditioneel een cyclische activiteit, maar vandaag komen verschillende factoren tegelijkertijd samen. “Landbouwers en loonwerkers stellen bepaalde investeringen uit of nemen investeringsbeslissingen voorzichtiger, onder meer door onzekerheid over landbouwprijzen, regelgeving en hun toekomstige rentabiliteit. Tegelijk zien we dat de investeringsprioriteiten verschuiven, met meer aandacht voor energie-efficiëntie en klimaatbestendigheid”, aldus Nathalie Nicolas, clusterleider Productie- en Processystemen bij Agoria.
Op middellange termijn blijven er volgens Agoria zeker groeikansen, onder meer via automatisering, precisielandbouw en nieuwe exportmarkten. “Ook nieuwe Europese handelsakkoorden kunnen daarbij bijkomende exportmogelijkheden creëren”, klinkt het.