DGZ wijst varkensboeren op gevaar van nitriet

In Drietand, het ledenblad van het Algemeen Boerensyndicaat, worden varkenshouders gewaarschuwd voor de gevaren van nitrietvergiftiging. Dierengezondheidszorg Vlaanderen werd dit voorjaar driemaal gecontacteerd vanwege massale sterfte op drie verschillende varkensbedrijven in West-Vlaanderen. De diagnose wees uit dat de boosdoener telkens het onzichtbare gif nitriet was. Naast drinkwater dat te lang heeft stilgestaan, kunnen ook luchtwassers aan de bron van de vergiftiging liggen. Het is niet de eerste keer dat een boer een deel van zijn varkensstapel verliest door nitrietvergiftiging als gevolg van fout geïnstalleerde biologische luchtwassers.

Nitriet wordt gevormd na de omzetting van nitraat door bepaalde bacteriën die in de natuur of in het spijsverteringsstelsel aanwezig zijn. In het dier bindt nitriet zich aan de rode bloedcellen zodat zuurstof verdrongen wordt. “Zo’n nitrietvergiftiging gaat razendsnel”, waarschuwt Ellen de Jong, varkensdierenarts bij Dierengezondheidszorg Vlaanderen. Zij richt zich via ABS-ledenblad Drietand tot de varkenshouders omdat er zich op korte tijd drie incidenten voordeden op bedrijven gelegen in West-Vlaanderen.

“Op het bedrijf waar pas gespeende biggen omkwamen, werd snel ontdekt dat een te lange stilstand van het drinkwater in de leidingen de boosdoener was”, schrijft de Jong. “Nog voor de laatste big van de vrachtwagen was gelost, merkte de veehouder de eerste sterfgevallen reeds op. De leidingen werden meteen afgesloten zodat het aantal sterftes bij de biggen beperkt bleef tot 15.” Op de twee andere varkensbedrijven was de schade groter. Een voorraadtank met spuiwater liep over in de regenwaterton die als drinkwater voor de zeugen gebruikt wordt. De leidingen werden meteen afgesloten maar door enkele slokken besmet drinkwater was het al te laat voor een 40-tal zeugen. Op het derde bedrijf was het onheil (een defecte pomp) minder makkelijk te ontdekken zodat honderden dieren, een kwart van de varkensstapel, verloren gingen.

Dierengezondheidszorg Vlaanderen waarschuwt dat het probleem niet nieuw is en nitriet in het verleden nog slachtoffers maakte op varkensbedrijven. Fout geïnstalleerde biologische luchtwassers waren toen de oorzaak. Varkensdierenarts Ellen de Jong: “Een nitrietvergiftiging kan op ieder varkensbedrijf voorkomen. Zeker bedrijven met stallen die lang leegstaan, of met luchtwassers op de stallen mogen dit niet uit het oog verliezen. Er mag in geen geval direct contact zijn tussen de leidingen van het spuiwater van de luchtwassers en de drinkwaterleidingen, maar ook het voorraadvat moet tijdig geleegd worden. Controleer ook op barsten en scheuren als gevolg van slijtage. Indien er plots uitgebreide sterfte optreedt in de varkensstapel zonder voorafgaande symptomen, moet een varkenshouder onmiddellijk de drinkwaterleidingen afsluiten en zijn dierenarts contacteren.”