Herdenking 30 jaar Boerenstrijd met ludieke acties aan Antwerpse Boerentoren
nieuwsActivisten en landbouwers zijn zaterdag samengekomen aan de Boerentoren in Antwerpen om 30 jaar ‘Boerenstrijd’ te herdenken. De foto toont een bijeenkomst op de nabije Groenplaats. Ook in Anderlecht vonden acties plaats. Wereldwijd werd er actiegevoerd voor de rechten van boeren, eerlijke toegang tot land en sociale rechtvaardigheid. "Ondanks het pijpenstelenweer waren er een goede 70 personen die doorheen de regen speeches hebben gehouden, hutsepot hebben gegeten en boerenliederen gezongen", klinkt het bij de organisatoren.
De internationale actie gaat uit van de beweging Via Campesina, een organisatie die opkomt voor kleinschalige landbouw. Zij startten met de traditie nadat er op 17 april 1996 in Brazilië 21 landloze boeren werden vermoord, een gebeurtenis die nu bekendstaat als het bloedbad van Eldorado dos Carajás. In ons land wordt de jaarlijkse actie gecoördineerd door Mobilisatie voor Boerenlandbouw, FIAN Belgium, Boerenforum en De Landbouwbrigade. De organisatoren vragen aandacht voor de groeiende uitdagingen waarmee boeren in Vlaanderen te maken krijgen.
Structurele problemen
“Hoewel Vlaanderen gelukkig geen gelijkaardige geweldsituaties kent, staan ook hier boeren onder zware druk”, meldt mede-organisator FIAN Belgium. “Sinds de jaren 80 is het aantal landbouwbedrijven met 75 procent gedaald. Tegelijk nemen de uitdagingen toe: boeren bevinden zich in de frontlinie van de klimaatcrisis, terwijl stijgende grondprijzen, dure technologie en een gebrek aan eerlijke prijzen hen verder in de onzekerheid duwen. Recente voorbeelden, zoals aardappelen die massaal op het veld blijven liggen, illustreren de structurele problemen in de sector.’
"De keuze voor de Boerentoren is niet toevallig als locatie", aldus de initiatiefnemers. "Het gebouw werd destijds gefinancierd met spaargeld van boeren via de Middenkredietkas van de Boerenbond. In 2020 werd de toren verkocht aan ondernemer Fernand Huts, die honderden hectaren landbouwgrond heeft opgekocht. Landbouwgrond is steeds meer een speculatief investeringsobject, buiten het bereik van jonge boeren."
Voor het entertainment hadden de actievoerders een ballenkraam voorzien. Bij gebrek aan ballen werd gekozen voor patatten als goedkoper alternatief. Het mikpunt is een afbeelding van een driekoppige persoon. "Iedere overeenkomst met reële personen is puur toeval. Maar nu je het zegt zou dat Huts kunnen zijn, en rechts minister Brouns", klinkt het bij de organisatie. "Links lijkt wat op Pieter Spanoghe, een prof aan de UGent die grote fan is van pesticiden. Het is als driekoppig monster geschilderd, met de miljardair, de politiek en (sommige) wetenschap."
70 procent minder boerderijen sinds 1980
De strubbelingen van de sector tekenen zich af in de cijfers. Van elke tien boerderijen in 1980 blijven er vandaag nog drie over. Met andere woorden: sinds de jaren 80 is het aantal landbouwbedrijven met iets meer dan 70 procent gedaald. In België zouden jaarlijks gemiddeld 1.810 boerderijen verdwijnen.
De druk op landbouwers is volgens de organisatoren geen toeval.” Sinds de Tweede Wereldoorlog werd landbouwbeleid gestuurd richting schaalvergroting en industrialisering, onder het mom van voedselzekerheid”, klinkt het. “Vandaag plukt vooral de agro-industrie daar de vruchten van: zij levert inputs zoals zaden, meststoffen en pesticiden, controleert verwerking en export en bepaalt vaak de prijzen.”
Pleidooi voor eerlijke prijzen
“Boeren nemen de risico’s en leveren het werk, maar verdienen er nauwelijks aan”, aldus Boerenforum. “Wij staan zij aan zij met iedereen die gelooft dat voedsel geen handelswaar is, maar een recht.”
De organisatoren pleiten voor een shift naar een kleinschaliger model dat zou inzetten op eerlijke prijzen, autonomie voor landbouwers en zorg voor mens, dier en natuur.
Beeld: Lize Dieltjens
