Boerenorganisaties formuleren samen rundvlees-actieplan

Binnen het Agrofront en het Ketenoverleg wordt er vaart gemaakt met toekomstgerichte voorstellen voor de rundvleesketen. De mist is nog niet opgetrokken rond de Veviba-affaire, maar de imagoschade is een feit en de verminderde rundvleesconsumptie een grote vrees. Aan federaal landbouwminister Denis Ducarme is een maatregelenpakket overgemaakt ter ondersteuning van de rundveehouderij. Dat begint met het voorstel om beter, vaker en onaangekondigd te controleren in de slachthuizen. De vleesketen moet zichzelf ook beter organiseren en controleren, wat zou kunnen via een erkende brancheorganisatie waarmee de sector tot interprofessionele akkoorden kan komen. Tegenover de imagoschade worden promotie-inspanningen gezet.

De landbouworganisaties zijn binnen het Agrofront snel tot gezamenlijke voorstellen gekomen om de rundveehouderij te behoeden voor nog meer onheil na de commotie rond vleesfraude door het slachthuis in Bastenaken. ABS, Boerenbond en FWA geven onder meer hun visie op de controles in de keten. Inzake voedselveiligheid is het FAVV belast met het toezicht op de karkassen. Ook toezien op de correcte weging van karkassen is federale materie, maar ondergebracht bij de FOD Economie. De Vlaamse en Waalse overheid waken over de correcte toepassing van de karkasclassificatie. Volgens het Agrofront moet de organisatie van al die controles beter op elkaar worden afgestemd en moeten er sluitende garanties komen op een conform eindresultaat over de ganse lijn.

Het vertrouwen van de consument maar ook dat van de primaire producenten is geschonden door de fraude zodat de landbouworganisaties bijkomende garanties eisen voor een eerlijke vergoeding van karkassen. Een correcte weging aan de slachtlijn is daarvoor zo belangrijk dat de FOD Economie met bijkomende maatregelen moet komen. De weegtoestellen één keer om de vier jaar ijken, vinden ze veel te laag omdat een kleine afwijking grote economische gevolgen heeft. Naast een hogere ijkingsfrequentie vragen de landbouworganisaties ook het invoeren van onaangekondigde controles op de correcte werking van weegschalen. Als de FOD Economie inspecteurs tekort heeft om de controles op te drijven, dan zou dit uitbesteed kunnen worden aan een onafhankelijke certificeringsinstelling.

Eerder was al aangegeven dat het interprofessioneel akkoord tussen de landbouworganisaties en de sectorfederatie van de slachthuizen nu versneld uitgevoerd moet worden. Wat met dat akkoord niet geregeld is, willen ze nu alsnog binnenhalen. Het gaat dan bijvoorbeeld om de toepassing van de Europese omrekeningscoëfficiënt van twee procent bij het berekenen van het koud karkasgewicht uit het warm karkasgewicht. Als het gaat over een faire producentenvergoeding, dan vallen de belangenverdedigers ook over het steeds grotere verschil tussen consumenten- en producentenprijs “zonder dat er zicht is op de margeverdeling van de keten”. Dat moet transparanter.

In de wetenschap dat Europa de oprichting van producenten- en brancheorganisaties ondersteunt, wil het Agrofront hier volop op inzetten. Een producentenorganisatie kan de onderhandelingspositie van de rundveehouders versterken. Een brancheorganisatie (BO) kan de interne organisatie van de rundvleesketen verbeteren. Met een erkende BO kan de sector in de toekomst verder werk maken van interprofessionele akkoorden. Hetgeen sectorfederaties daarin afspreken, kan opgelegd worden aan alle bedrijven via de algemeen-bindend-verklaring. Een erkenningsaanvraag voor de BO Belbeef is reeds ingediend.

Om het vertrouwen in rundvlees te herstellen, vraagt het Agrofront van het Voedselagentschap een gedetailleerd rapport met betrekking tot de controleresultaten en vaststellingen in de runderslachthuizen. Aan de retail was reeds de vraag gesteld om niet te ‘braderen’ met rundvlees, maar supermarkten kunnen meer doen. Om het consumentenvertrouwen te herstellen, is het naar verluidt belangrijk dat ze Belgisch rundvlees in de kijker zetten in hun winkels en via hun communicatiekanalen. De landbouworganisaties verwachten dat de vleesveehouder daarbij meer in beeld komt.

In de vleesveehouderij ging het economisch al niet goed door de dalende rundvleesconsumptie. De vleesfraude hakt in op het consumentenvertrouwen zodat de landbouwsector beseft dat er veel promotie noodzakelijk zal zijn om het tij te keren. Richting de consument denkt de sector aan een promotiecampagne met oog voor imagobuilding, storytelling en voedselveiligheid. Een specifiek promotieplan richting horeca moet uitbaters kennis laten maken met de specifieke troeven van Belgisch wit-blauw rundvlees. Uiteraard met de bedoeling dat Belgisch rundvlees vaker op de menukaart prijkt want veel restaurants opteren vandaag voor buitenlands rundvlees omdat het een exclusiever imago heeft.

Imagoschade is er in binnen- maar ook in buitenland. De afzetmarkt voor Belgisch rundvlees is in de eerste plaats het binnenland, en in tweede instantie de buurlanden Nederland, Duitsland en Frankrijk die samen 70 procent van het exportvolume absorberen. Bovendien voeren we meer vlees van reforme melkkoeien uit dan van wit-blauwe ‘dikbillen’. Niettemin is er ook op vlak van exportpromotie een gecoördineerde aanpak nodig volgens ABS, Boerenbond en FWA.

Het sluitstuk van het maatregelenpakket ten behoeve van de rundveehouderij anticipeert op de moeilijke marktsituatie die vleesveehouders te wachten staat. Het Agrofront vraagt alvast vrijstelling van de sanitaire bijdrage, uitstel van betaling van de sociale bijdragen en belastingen. “Bedrijven die op korte termijn betalingsproblemen ondervinden, moeten extra ondersteuning kunnen genieten via flexibele kredietaflossingen en overbruggingskredieten.” Om de sector te wapenen voor de toekomst moet er volgens het Agrofront meer ingezet worden op diversiteit in vleesproductie en onderscheidende concepten. “Ondersteuning van deze productinnovatie is noodzakelijk om in de toekomst voldoende vleesafzet te garanderen.”