Boerenforum: "Fout om aanbodbeheersing los te laten"

Het afschaffen van het melkquotum door Europa was een historische vergissing die veel schade heeft berokkend in de melkveehouderij. Een ongecontroleerd aanbod voor onzekere (export)markten biedt geen garantie op eerlijke prijzen en een leefbare sector. Die overtuiging zijn de deelnemers aan het Boerenforum in Leffinge toegedaan. Een nieuwe vorm van aanbodbeheer achten ze hoognodig. Men rekent op de overheid om na te denken hoe dat in Vlaanderen en België mogelijk is.

Tijdens het vierde Boerenforum getuigden landbouwers van de bestaanscrisis, waar kennis en kunde van vele generaties op de schop gaan van een unfaire markt. Er werd geluisterd naar de boeren wiens contract door Friesland-Campina éénzijdig werd opgezegd. Ook ging er veel aandacht naar de creatieve en collectieve oplossingen vanuit de sector én naar de noodzaak van een ingrijpen door de overheid.

Het Boerenforum bracht op 17 april een 60-tal melkveehouders samen in Leffinge. Er werd met veel praktijkkennis gesproken en gedebatteerd over de voorwaarden om tot een eerlijke vergoeding voor landbouwers te komen. Voor het controleren en afspreken van productievolumes was er een groot draagvlak bij de aanwezigen. “De Europese overheden lieten na om de zwaktes van de melkquota weg te werken en hebben het systeem in 2015 stopgezet en dat ondanks de waarschuwingen voor de gevolgen”, klinkt het.

Het Boerenforum stelt dat de grote landbouworganisaties en alle overheden meteen hun verantwoordelijkheid moeten nemen om een einde te maken aan de onmogelijke situatie met melkprijzen die onder de productiekost liggen. In Canada is de melkprijs losgekoppeld van de internationale markt. De productievolumes worden er afgestemd op de binnenlandse vraag naar zuivel en de prijszetting van de melk gebeurt op basis van de reële productiekosten. De overheid staat garant voor eerlijke prijzen en een leefbare sector en treedt er op als scheidsrechter die deze regels handhaaft tussen de verschillende actoren binnen de keten. Het is een robuust systeem dat al 50 jaar bestaat. Tijdens het Boerenforum werd met spijt vastgesteld dat vrijhandelsverdragen hier lijnrecht tegenin druisen.

Tijdens de bijeenkomst werd ook de werkwijze van Biomelk Vlaanderen opgevoerd als een aanpak die navolging verdient. De coöperatie van biologische melkveehouders neemt de kostprijs van de boer als vertrekpunt voor de prijsberekening. VILT besteedde in de aanloop naar het Boerenforum uitgebreid aandacht aan de marktsituatie in de biologische melkveehouderij. De prijs voor biologische melk ligt veel hoger dan de vergoeding die gangbare melkveehouders ontvangen. Voorlopig is de vraag naar biomelk in Vlaanderen groter dan het aanbod. Er kan dus meer geproduceerd worden zonder gevolgen voor de prijs, zo gaf de Vlaamse overheid zelf aan in het jongste Biorapport. Ondanks de hogere prijs heeft biomelk trouwe kopers.

Boerenforum wil de oplossingen die aangereikt worden in de Canadese aanpak en de werkwijze van Biomelk Vlaanderen op de politieke agenda krijgen. “Met het vierde Boerenforum laten we als jonge organisatie zien dat we er opnieuw in slagen om boeren en boerinnen te verzamelen rond de kennis die ze zelf meedragen. De aanwezigen delen de eis dat eerlijke prijzen moeten gelden voor biologische én voor gangbare melkveehouders. Producenten hebben ook allemaal recht op rechtvaardige handelsafspraken”, zo laten de organisatoren weten.