Boer kan bodemvruchtbaarheid opvolgen met Demetertool

Tijdens Agriflanders bezocht Vlaams minister van Landbouw Joke Schauvliege de beursstand van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) om er de ‘Demetertool’ officieel te lanceren. Het gaat om een handige online applicatie op het e-loket van VLM die de landbouwer helpt om een optimaal evenwicht te vinden bij het bemesten. Zuinig bemesten met respect voor de waterkwaliteit zou niet ten koste mogen gaan van het organische koolstofgehalte en de bodemvruchtbaarheid. Met de Demetertool kan iedere landbouwer zelf een inschatting maken van de lange termijn evolutie van het organische koolstofgehalte van een perceel. Daarvoor moet hij een beperkt aantal parameters invullen zoals de teeltrotatie en de toepassing van dierlijke mest en groenbedekkers.

In de bouwvoor van een landbouwbodem gaat door mineralisatie jaarlijks gemiddeld twee procent van de organische koolstof verloren. Om de bodemvruchtbaarheid op peil te houden, moet er dus evenveel effectieve organische koolstof worden aangevoerd via oogstresten en organische bemesting. De online Demetertool rekent een landbouwer voor hoe het organische koolstofgehalte van een perceel zal evolueren, afhankelijk van de bemesting, de teeltrotatie en de toepassing van groenbedekkers. Tegelijk toont het computerprogramma, dat uitgetest werd op een 50-tal landbouwbedrijven, wat het effect is op de stikstofvoorziening en de fosforbalans. Dat is de meerwaarde ten opzichte van zijn voorloper, de Koolstofsimulator.

In de brochure ‘Organische stof in de bodem’ wordt het voorbeeld gegeven van een leembodem met een vierjarige teeltrotatie van wintertarwe, aardappelen, wintergerst en suikerbieten. Het tarwestro wordt niet in balen geperst en afgevoerd maar meteen ingewerkt in de bodem. Na de wintertarwe en -gerst wordt gele mosterd als groenbedekker gezaaid. Zowel voor de aardappelen als de suikerbieten wordt in het voorjaar telkens vleesvarkensdrijfmest toegediend. Op dit perceel zal het koolstofpercentage geleidelijk stijgen dankzij de vrij gunstige teeltrotatie (tweemaal graan), het inwerken van stro, het toepassen van groenbedekkers en het toedienen van dierlijke mest. De Demetertool laat zien dat het koolstofpercentage in dit geval continu stijgt en van 1,2 procent na negen jaar in de streefzone terechtkomt.

Een simulatie zoals hierboven kan nooit een bodemstaal met koolstofanalyse vervangen. Een regelmatige opvolging via staalname en analyse blijven dus nodig. In het kader van het DEMETER-project breidde de Vlaamse Landmaatschappij de bestaande bedrijfsbegeleiding uit. Voortaan zal bij het advies over een oordeelkundige bemesting ook aandacht besteed worden aan een optimale aanvulling van koolstof in de bodem. De VLM-bedrijfsadviseurs bekijken samen met de landbouwer de gehele bedrijfsvoering, en waar nodig wordt deze bijgestuurd.

Meer info: Demetertool & Bodembewust