"Bijsturing maakt erosiebeleid haalbaar en betaalbaar"

Nadat uit tal van hoeken signalen kwamen dat de nieuwe verplichtingen op vlak van erosiebestrijding nauwelijks uit te voeren waren en contraproductieve neveneffecten hadden, besliste Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege een evaluatie van de erosiebestrijdende maatregelen door te voeren. Intussen is een akkoord bereikt over een bijsturing die in 2016 van kracht wordt. “Dit bijgestuurde erosiebeleid omvat maatregelen die inspanningen vergen van de sectoren, maar voor iedereen haalbaar en betaalbaar kunnen zijn”, stelt Schauvliege.

In het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) worden de landbouwers vanaf dit jaar geconfronteerd met een verstrengd erosiebeleid. Al snel na de invoering werden uit allerlei hoeken problemen gesignaleerd. De landbouwers, die als primaire sector rechtstreeks geconfronteerd wordt met de verplichtingen, kwamen massaal op straat om te protesteren tegen de nieuwe erosiemaatregelen. Ook de agrovoedingssector formuleerde problemen waarmee zowel de suikerindustrie, de aardappel- en de diepvriesgroentenbedrijven mee te kampen hebben. Daarnaast uitten ook een aantal lokale besturen hun bezorgdheid over de impact op de gemeentelijke erosiebestrijdingsplannen.

Daarom werd beslist om een grondige evaluatie van het erosiebeleid uit te voeren, met oog op een eventuele bijsturing in 2016. Daarvoor werd een expertengroep samengesteld met vertegenwoordigers van de milieu- en landbouwadministratie, onderzoeksinstellingen en lokale erosiecoördinatoren. Daarnaast werd in een studie gekeken naar de manier waarop onze omliggende regio’s, zoals Wallonië, Nederland, Duitsland en Frankrijk de GLB-verplichtingen op vlak van erosie invullen. Uit de bevindingen van de experten en uit de vergelijking met onze buurlanden bleek dat een aanpassing van het Vlaams erosiebeleid wenselijk is.

De rode draad doorheen de bijsturing, die vandaag door de Vlaamse r egering werd goedgekeurd, bestaat uit het inzetten van de expertise van de eigenaars, landbouwers, agro-experten van de verwerkende industrie en erosiespecialisten. Dit zal gecombineerd worden met verplichte maatregelenpakketten die flexibel kunnen ingezet worden naargelang de bodem-, weers- en teeltomstandigheden. “Hiermee verhoogt de haalbaarheid in de praktijk en wordt erosie in de toekomst effectief en efficiënt aangepakt”, zegt minister Schauvliege.

De klemtoon van de nieuwe verplichtingen blijft volgens haar nog steeds liggen op de brongerichte aanpak van erosie, maar er worden ook effectgerichte maatregelen mee opgenomen. “Beide types van maatregelen zijn complementair, waarbij de erosie op de percelen zelf wordt aangepakt en tegelijk de afstroming van sediment en modder naar wegen, dorpen en waterlopen vermeden wordt”, klinkt het.

Concreet houdt de bijsturing in dat landbouwers erosiebestrijdingsmaatregelen moeten nemen op de percelen met zeer hoge erosiegevoeligheid (paarse percelen) en op percelen met hoge erosiegevoeligheid (rode percelen). Op percelen met medium (oranje) of lage (gele) erosiegevoeligheid komen er geen verplichte maatregelen, maar de Vlaamse overheid raadt via voorlichting en stimulerende maatregelen aan om op deze percelen dezelfde technieken toe te passen.

Vanaf 2016 worden alle landbouwteelten opgedeeld in vier teeltcategorieën: teelten met jaarrond bedekking (bvb. grasland), teelten ingezaaid vóór 1 januari (bvb. wintergranen), teelten ingezaaid na 1 januari (bvb. suikerbieten) of meerjarige teelten (bvb. fruitbomen). In functie van de erosiegevoeligheid van de percelen wordt voor elk van de teeltcategorieën een pakket van maatregelen vooropgesteld waarbij de landbouwer de mogelijk heeft om een maatregel naar keuze in te zetten. “Dit principe zorgt voor een groter draagvlak bij de sector. De vakkennis van de teler wordt mee ingeschakeld om afhankelijk van de situatie en het tijdstip, de beste maatregelen tegen erosie in te zetten”, beweert de minister.

Ze is ervan overtuigd dat met deze nieuwe aanpak naast de effectiviteit van de diverse maatregelen ook de haalbaarheid van het systeem wordt meegenomen. “Deze koppeling zorgt voor een effectieve aanpak van erosie te velde, wat de uiteindelijke doelstelling is van het beleid.” Schauvliege geeft nog mee dat de doelmatigheid van het bijgestuurde beleid zal worden gemonitord. “Ik reken er op dat uit de evaluatieresultaten zal blijken dat we de komende jaren stappen vooruit zetten op dit vlak.”