Betere coördinatie van landschapsbeheer in West-Brabant

Het agrobeheercentrum Eco² bestaat vijf jaar en dat wordt gevierd door projecten in de verschillende provincies in de kijker te zetten. In Asse (Vlaams-Brabant) zetten landbouwers zich met steun van de gemeente in voor het onderhoud van houtkanten en het creëren van een geschikt habitat voor akkervogels. Met steun van de provincie wordt nu een vervolgproject opgestart om het landschapsbeheer over de gemeentegrenzen heen meer geïntegreerd en planmatig te organiseren in overleg en samenwerking met andere actoren zoals de regionale landschappen en sociale werkplaats Pro|Natura.

De vraag naar ondersteuning van land- en tuinbouwers om op een economisch verantwoorde manier in te spelen op de maatschappelijke uitdagingen rond biodiversiteit, landschaps-, bodem- en waterbeheer is de laatste jaren alleen maar toegenomen. “De vzw ABC Eco² heeft met tal van initiatieven en projecten bewezen de schakel te zijn om lokaal dingen in beweging te zetten en vanuit de sector de samenwerking aan te gaan met diverse partners rond vaak niet zo evidente thema’s”, zegt Boerenbondvoorzitter Sonja De Becker.

Om het houten jubileum van het Agrobeheercentrum te vieren, organiseert de vzw een ronde van de provincies waarbij enkele van haar initiatieven in de kijker worden gezet. In Asse is een groep lokale landbouwers al vier winters actief met het houtkantenbeheer in de ruilverkaveling Bollebeek. Milieuschepen in Asse Youri Vastersavendts legt uit dat de landbouwers zelf vragende partij waren voor een beter onderhoud. Overhangende takken zorgden namelijk voor lagere opbrengsten en schade aan machines.

“De houtkanten liggen letterlijk tussen de velden en de noodzakelijke snoeiwerken kunnen enkel uitgevoerd worden vanop de percelen”, verduidelijkt regiocoördinator Joos-Pim Balis (ABC Eco²) waarom landbouwers de aangewezen beheerders zijn. Zij weten zelf het beste wanneer de oogst van het veld is en de bodem berijdbaar. “In de winter is het voor de meeste landbouwers iets rustiger en kunnen ze zo een centje bijverdienen. Maar ook als ze zelf niet geïnteresseerd zijn om de kettingzaag boven te halen, is het interessant om op de hoogte te zijn en om de planning mee te sturen.”

Jaarlijks maakt de gemeente 25.000 euro vrij voor het beheer van houtkanten, knotbomen en bermen, maar ook voor het inzaaien van graankruidenmengsels in functie van bloemenweiden en akkervogels. “Dit is meteen ook een mooi voorbeeld van een samenwerking tussen landbouw en natuur”, zegt Monique Swinnen, gedeputeerde voor landbouw en platteland in Vlaams-Brabant. “In de toekomst willen we ook een bijkomende samenwerking opzetten met lokale landbouwers rond winterwerk (mechanisch sneeuwruimen) of het onderhoud van voetwegen. Daarnaast willen we ook de uitrol van het plattelandsproject ‘Opstart Loket Onderhoud Buitengebied in West-Brabant ondersteunen”, vult schepen Vastersavendts aan.

Gedeputeerde Swinnen verwijst naar dat project als een unieke samenwerking tussen Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei, Regionaal Landschap Groene Corridor, Agrobeheercentrum Eco² en de sociale werkplaats Pro|Natura. “Met de beide regionale landschappen en de andere partners gaan we bekijken hoe het landschapsonderhoud in zes pilootgebieden vandaag gebeurt, wat er goed en minder goed loopt en hoe we het samen beter kunnen aanpakken”, verduidelijkt Joos-Pim Balis van het agrobeheercentrum.

Tot vandaag werd bijvoorbeeld jaar per jaar bekeken welke houtkanten dringend aan onderhoud toe waren. Hierbij werd zoveel mogelijk rekening gehouden met de andere houtkanten in de nabije omgeving, maar een integraal beheerplan op hoger schaalniveau ontbrak tot nog toe. De ruilverkaveling Bollebeek te Asse is één van de zes pilootgebieden waar nauwer samengewerkt zal worden met alle relevante actoren zoals regionale landschappen, landbouw-, natuur- en jagersverenigingen om te komen tot een beter gecoördineerde en meer gedragen aanpak.