België heeft eisenbundel voor zuivelsector klaar

In de marge van de onderhandelingen van de voorbije weken hebben alle Belgische landbouworganisaties een gemeenschappelijke eisenbundel voor de zuivelsector uitgewerkt in voorbereiding van de Europese landbouwraad van 7 september. Herziening van de referentieprijzen voor zuivel, tijdelijke vrijwillige productiebeperkende maatregelen, instrumenten om de volatiliteit op bedrijfsniveau te beheersen en een sterkere positie van de boer zijn een aantal van de voorstellen die ze in Europa op tafel willen leggen. “Ondanks de uiteenlopende visies zijn we er toch in geslaagd om met een consensusdocument naar de landbouwraad te stappen”, luidt het.

Op korte termijn willen de Belgische landbouworganisaties dat er extra financiële middelen worden voorzien om het acute liquiditeitsprobleem op de landbouwbedrijven op te lossen. Daarvoor rekent men onder andere op de vervroegde uitbetaling van de rechtstreekse inkomenssteun. “We vragen dat de uitbetaling van de voorschotten vanaf 15 oktober gebeurt en dit voor 80 procent van het totale bedrag. We pleiten er ook voor om de nodige flexibiliteit aan de dag te leggen bij het uitvoeren van de noodzakelijke controles aangezien 2015 een overgangsjaar is voor het nieuwe GLB”, aldus de organisaties. Ze willen ook dat er bijkomende financiering komt voor liquiditeitsondersteuning en herziening van financieringen.

Een tweede eis is het terugvloeien van de superheffing naar de sector. “De inning van de superheffing in deze marktsituatie zet de liquiditeitspositie van de melkveebedrijven onder druk. We vragen daarom dat die middelen op korte termijn terug naar de sector gaan. Het zijn de lidstaten die flexibel moeten kunnen kiezen hoe ze deze bedragen gaan besteden ten gunste van de melkveehouders”, klinkt het.

Daarnaast willen de Belgische landbouworganisaties dat er een bijsturing komt van het Europese zuivelbeleid. “Door het wegvallen van belangrijke exportmarkten zoals Rusland en China, en een beperkte stijging van de melkproductie na het wegvallen van de melkquota is de zuivelmarkt immers in onevenwicht geraakt. Wij vragen dan ook dat in periodes van ernstige marktverstoring via erkende producentenorganisaties en brancheorganisaties maatregelen kunnen genomen worden om de betrokken sector te stabiliseren. Dit kan door een tijdelijke productiebeperking voor zes maanden tot een jaar om zo de productie beter af te stemmen op de markt”, zo staat te lezen in de eisenbundel.

Zo’n tussenkomst in de markt kan volgens de vertegenwoordigers van de Belgische landbouwers enkel gebeuren wanneer er al andere crisismaatregelen genomen zijn. Als de uitvoering van deze maatregel voldoende effectief blijkt, dan moet er volgens hen kunnen overgegaan worden tot een verplichte productiebeperking op Europees niveau. “We zijn het eens over het principe dat wie in crisistijden marktcorrigerend werkt door tijdelijk zijn productie aan te passen hiervoor gecompenseerd moet worden. Op die manier kan er een herstel van de markt optreden”, zeggen de landbouworganisaties.

Een vierde korte termijnmaatregel is de herziening van de referentieprijzen voor zuivel, want die zijn de laatste tien jaar niet gewijzigd, noch geëvalueerd. Intussen is de kostenstructuur van de melkveehouderij wel veranderd door de wetgeving die is geëvolueerd, en ook de marktomstandigheden zijn veranderd. “We willen bovendien dat de meerwaarde die gecreëerd wordt door de verkoop van Europese stocks, teruggaat naar de Europese landbouwbegroting. Verder denken we dat de Europese Commissie ook meer flexibiliteit kan inbouwen bij de praktische uitrol van de steunmaatregelen voor private opslag en interventie.”

Er wordt eveneens gevraagd naar extra middelen voor promotie om zo de consumptie van zuivelproducten op de interne markt en in derde landen verder te ondersteunen. De Commissie moet volgens de landbouworganisaties ook werk maken van een ‘level playing field’ voor de Europese zuivelproducenten ten opzichte van producenten in derde landen.

Op lange termijn wordt er gepleit voor een structureel kader voor productieregulerende maatregelen. Dit moet volgens de landbouworganisaties kunnen binnen de Gemeenschappelijke Marktordening (GMO). “Zowel een marktresponsabiliseringsprogramma als het voorzien van gecofinancierde compensaties voor wie vrijwillig en tijdelijk zijn productie beperkt zijn opties die op Europees niveau verder moeten geëvalueerd worden. Zo kan men op lange termijn komen tot een structureel kader voor productiebeperkende maatregelen binnen de GMO-verordening, ook voor dierlijke sectoren”, klinkt het.

Hoewel er vandaag al enige ruimte is om inkomensstabiliserende fondsen op te zetten en te ondersteunen vanuit het plattelandsbeleid, dringt een uitbreiding van het Europese wettelijke kader zich op. Op die manier kunnen er instrumenten uitgewerkt en gefinancierd worden die de marges beschermen. “Extreme volatiliteit op boerderijniveau is nefast voor alle schakels in de keten en daarom is het cruciaal dat alle schakels in de keten bijdragen tot de financiering van dergelijke instrumenten naast de gebruikelijk voorziene bijdrage van de producent”, stellen de Belgische landbouworganisaties.

Volgens hen biedt de GMO-wetgeving een wettelijk kader voor het opzetten van producenten- en brancheorganisaties. Waar nodig dient dit kader bijgestuurd en versterkt te worden om met de nodige uitzonderingen op de mededingingswetgeving te komen tot een betere zelforganisatie van de markt en een sterkere positie van de boer in een eerlijke keten. Tot slot vragen de landbouworganisaties ook de uitwerking van Europese exportwaarborgen of -verzekeringen voor landbouw- en voedingsproducenten. “Marktpenetratie en ontwikkeling van marktpotentieel vragen immers tijd en geld en vormen een risico”, besluiten de organisaties hun pleidooi.

Deze nota zal op 7 september voorgelegd worden aan de Europese ministers van Landbouw. Om hun eisen kracht bij te zetten, zullen de landbouwers ook in grote getale afzakken naar Brussel. Hoewel de landbouworganisaties in het begin vooral opriepen om met de bus of trein naar de betoging te komen, is het ondertussen ook duidelijk dat honderden tractoren naar Brussel zullen komen. Er wordt tussen 10 en 10.30 uur verzameld aan het Noordstation waarna de betoging via de kleine ring naar de Europese wijk gaat. Ook vanuit onze buurlanden zullen waarschijnlijk boeren en tractoren naar onze hoofdstad komen om hun ongenoegen over het huidige Europese beleid kenbaar te maken.