België door EU veroordeeld voor slechte luchtkwaliteit

De Europese Commissie daagt ons land voor het Hof van Justitie van de Europese Unie omdat het er onvoldoende in slaagt de concentraties van fijn stof in de lucht te verminderen. De Commissie erkent dat België al inspanningen gedaan heeft om de fijnstofconcentraties te verminderen, maar drie zones en agglomeraties (Brussel, het Gentse havengebied en Roeselaarse havengebied) halen de doelstellingen nog altijd niet. Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege reageert dat we met het Vlaams luchtkwaliteitsplan “op de goede weg zijn”.

België wordt door Europa op de vingers getikt omdat het er niet in slaagt de concentraties van fijn stof in de lucht te doen dalen. Ons land wordt daarvoor door de Commissie voor het Europees Hof van Justitie gedaagd. "Er zijn weliswaar maatregelen vastgesteld", stelt de Commissie, "maar die zijn tot nog toe niet voldoende geweest om het probleem op te lossen, en de termijn voor naleving is al lang verstreken. Dus stapt de Commissie nu naar het Hof van Justitie van de EU."

Samen met België wordt ook Bulgarije voor het EU-Hof gedaagd. Zij zijn de eerste landen die voor de rechter worden gebracht van de in totaal 16 inbreukprocedures die de Europese Commissie heeft lopen in verband met slechte luchtkwaliteit. Zweden kreeg donderdag een laatste waarschuwing. Volgens een rapport van de Vlaamse Milieumaatschappij was de land- en tuinbouwsector in 2013 verantwoordelijk voor 16 procent van de Vlaamse fijn stof-uitstoot. Activiteiten als vervoer, industrie en verwarming van woningen zijn andere belangrijke bronnen van fijn stof dat ademhalingsproblemen, longkanker en vroegtijdige sterfte veroorzaakt.

In een reactie argumenteert Vlaams milieuminister Joke Schauvliege dat de Europese norm voor fijn stof vorig jaar niet overschreden werd in Vlaanderen. “Dat bewijst dat we met het Vlaams luchtkwaliteitsplan op de goede weg zijn”, aldus Jan Pauwels, woordvoerder van Schauvliege. Volgens hem baseert de Europese Commissie zich op de gegevens van 2013. De Europese fijnstofnorm werd in 2005 ingesteld. De norm bepaalt dat in een meetstation maximaal 35 dagen per jaar de daggrens van 50 microgram per kubieke meter fijn stof mag worden overschreden. Vlaanderen telt 36 dergelijke meetstations. In 2013 werd de norm nog overschreden in drie stations (Borgerhout, Evergem en Roeselare). Vorig jaar was er geen enkele fijnstofoverschrijding meer, aldus Jan Pauwels, de woordvoerder van Schauvliege.

Ook op Belgisch niveau is er door de jaren heen een verbetering merkbaar. Van negen normoverschrijdingen in 2012, ging het naar vijf in 2013. Vorig jaar werd de Europese fijnstofnorm enkel overschreden in het meetstation van Engis, zo blijkt uit gegevens op de website van de intergewestelijke Cel voor Leefmilieu (Ircel). Dit jaar werd de daggrenswaarde tot nog toe in geen enkel meetpunt meer dan 35 keer overschreden. De Europese Commissie daagt België als entiteit voor het EU-Hof, maar de luchtkwaliteit is gewestelijke materie. Fijn stof kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.

Ook al gaat het de goede kant op met de fijnstofproblematiek in België, toch lukt het ons nog lang niet om de gezondheidsdoelstellingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) inzake luchtkwaliteit te halen. Dat zegt Bond Beter Leefmilieu in een reactie. Volgens de koepel van milieuverenigingen is fijn stof verantwoordelijk voor drie kwart van het totale aantal milieugerelateerde ziektes. "Elke Vlaming verliest één gezond levensjaar door het teveel aan fijn stof in de lucht", klinkt het. Bond Beter Leefmilieu pleit voor bijkomende maatregelen, "zoals een kilometerheffing voor vrachtwagens, lage-emissiezones in de steden en het afvoeren van plannen zoals Uplace, die enorm veel extra autoverkeer veroorzaken".

"Luchtvervuiling blijft een probleem, of minister Schauvliege dat ontkent of niet”, sluit Vlaams parlementslid Hermes Sanctorum (Groen) zich daarbij aan. “De enige manier om luchtvervuiling tegen te gaan is niet het ontkennen van het probleem, wel de uitstoot aanpakken en vooral in het verkeer door mensen bijvoorbeeld aan te moedigen om alternatieven voor de wagen te kiezen. Openbaar vervoer moet daarom toegankelijk, aantrekkelijk en betaalbaar zijn. Vandaag bespaart de Vlaamse regering echter op openbaar vervoer en projecten als Uplace en Oosterweel leveren ons intussen nog meer verkeer op", besluit Sanctorum.