Belg staat helemaal niet te popelen om te ondernemen

Boeren heten ondernemers in het kwadraat te zijn. In tegenstelling tot andere bedrijfsleiders worden ze geconfronteerd met levend materiaal en de grillen van de natuur. Niet iedereen is zo avontuurlijk aangelegd. Hoewel zelfstandigen en ondernemers gerespecteerd worden en ondernemen wordt gezien als de motor van de economie, overweegt amper 2 procent van de Belgen om binnen de twee jaar zelf ondernemer te worden. Het ondernemingsklimaat is niet stimulerend genoeg, zo blijkt uit een enquête van Delta Lloyd Life.

Bijna twee derde van de Belgen heeft een positief beeld van ondernemers. Zeventig procent noemt hen de motor van de economie en ruim de helft vindt dat er te weinig ondernemers zijn in België. De ondernemer zelf is bovendien over het algemeen - voor 80 procent - tevreden over zijn job. Toch zijn de Belgen niet happig om zelf de stap te zetten: amper 2 procent overweegt op korte termijn zelf ondernemer te worden. Als belangrijkste redenen om het niet te doen, halen ze het financiële risico, een tekort aan startkapitaal en de gebrekkige sociale zekerheid aan.

Vanaf 45 en zeker vanaf 50 jaar daalt de interesse om te ondernemen sterk. "Wat vooral opvalt, is de roep om verandering", zegt Colin Sanders van (XGM) Marketing Group, die samen met Delta Lloyd Life en Mediafin de enquête uitvoerde. "Driekwart van de ondervraagden vraagt een beter ondernemingsklimaat". Men verwacht daarbij meer heil van belastingverlaging en een betere sociale zekerheid dan van overheidssubsidies. Andere hefbomen voor ondernemerschap zijn een betere voorbereiding tijdens onderwijs en opvoeding, eenmentaliteitswijziging bij politici, vakbonden en media, en verdere administratieve vereenvoudiging, aldus de enquête.

Opvallend is ook dat bijna 80 procent vindt dat een beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd op zijn minst besproken moet worden om het ondernemingsklimaat te verbeteren. "Andere initiatieven om de arbeidsmarkt flexibel te maken zijn nog taboe", zo luidt het. Raken aan het brugpensioen of de pensioenleeftijd is voor 40 tot 50 procent van de respondenten "onbespreekbaar".

Ook een beter sociaal vangnet kan tot ondernemerschap leiden. In een scenario waarbij de startende ondernemer twee jaar lang geen sociale bijdragen of belastingen betaalt, een vergoeding krijgt gelijk aan de werkloosheidsuitkering en zijn sociale rechten behoudt, stijgt het aantal potentiële starters tot 29 procent.

Een gelijkaardig scenario werd volgens Vlaams minister van Economie en Ondernemen Patricia Ceysens (Open Vld), die aanwezig was bij de voorstelling van de resultaten, eerder al voorgesteld. "Het kreeg toen enorm veel kritiek uit verschillende hoeken", reageert de minister. "Een ondernemer is bereid risico te nemen en het is verkeerd hem te gaan pamperen", zo luidde de kritiek volgens Ceysens.

Volgens de minister kunnen op de arbeidsmarkt "dermate gunstige voorwaarden gekregen worden, zeker met de huidige krapte, dat men zich niet direct op het onzekere pad van ondernemerschap begeeft". Ceysens beklemtoont dat er al veel inspanningen gedaan zijn om de mensen te sensibiliseren, maar dat er nog andere zaken nodig zijn om de kloof te dichten tussen sensibiliseren en effectief starten. "We laten als overheid nog steken vallen. Zo is er door de voortdurende wijzigingen weinig rechtszekerheid voor de ondernemer", aldus Ceysens.

Voor de 'Nationale Ondernemersenquête' werden ruim vijfduizend mensen online bevraagd.(KS)