Belastingen voor milieuvriendelijkere landbouwmethoden?

De EU-Commissie en het VN-Milieuprogramma (UNEP) hebben een rapport gepresenteerd waarin wordt benadrukt dat een radicale ommekeer is geboden in de wijze waarop grote economieën gebruik maken van schaarse hulpbronnen. Beleidsmakers moeten belastingen en andere prikkels invoeren om milieuvriendelijkere landbouwmethoden te bevorderen en het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen.

Het rapport 'Environmental Impacts of Consumption and Production: Priority Products and Materials' is het laatste in een reeks rapporten van de hand van het internationale panel voor duurzaam beheer van hulpbronnen. Op basis van levenscyclusanalyses maakt het rapport een rangschikking van de grondstof- en energiebehoeften voor productie, consumptie en afvalverwijdering en brengt het de processen, producten en materialen in kaart die wereldwijd de meeste milieuschade veroorzaken.

Bovenaan deze lijst staan landbouwproducten, met name producten van dierlijke oorsprong, omdat meer dan de helft van alle wereldwijd geteelde gewassen als diervoeder wordt gebruikt. Gebruikers van fossiele brandstoffen liggen ook onder vuur, in het bijzonder stroomproducenten en andere energie-intensieve sectoren, woningverwarming en vervoer. Materialen met de grootste impact gedurende hun levenscyclus zijn onder meer kunststoffen, ijzer, staal en aluminium.

Volgens het panel moet prioriteit worden gegeven aan de volgende milieuknelpunten: klimaatverandering, habitatverandering, stikstof- en fosfaatverontreiniging, overexploitatie van vis- en bosbestanden en andere hulpbronnen, invasieve soorten, ongezond drinkwater, verbranding van vaste brandstoffen door particuliere huishoudens, blootstelling aan lood, luchtvervuiling in steden en beroepsmatige blootstelling aan deeltjes.

Zorgwekkend is dat het panel een hele reeks gegevens opvoert waaruit blijkt dat een stijging van de welvaart samengaat met een toename van de menselijke impact op het milieu, in tegenstelling tot de wijdverspreide opvatting dat grotere rijkdom tot een kleinere ecologische voetafdruk leidt.

Ofschoon grotere rijkdom kan leiden tot het beschikbaar komen van relatief eenvoudige processen en apparaten waarmee lokale bronnen van lucht- en watervervuiling beheerst kunnen worden, geeft het rapport aan dat een welvaartsstijging ook tot gevolg kan hebben dat omvangrijkere problemen zoals energieverbruik en broeikasgasemissies nog toenemen.

Zo blijkt uit het verslag dat, wat CO2 betreft, een verdubbeling van de welvaart de druk op het milieu met 60 tot 80 procent en in opkomende economieën soms nog meer, doet toenemen. Wetgevers en beleidsmakers die begaan zijn met het welzijn van onze aarde worden aangeraden om gebruik te maken van belastingen en andere prikkels om milieuvriendelijkere landbouwmethoden te bevorderen en het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen.