Begrazing meest efficiënte bestrijding reuzenberenklauw

De reuzenberenklauw is in opmars in Vlaanderen. Sinds 1970 heeft de plant zich steeds verder verspreid over ons land. Er geldt geen bestrijdingsplicht voor de reuzenberenklauw, al zou dat volgens minister van Leefmilieu Joke Schauvliege wel opportuun zijn. Begrazing door donkere schapen, geiten of runderen blijkt de meest ecologische en efficiënte bestrijdingsstrategie.

Terwijl de aanwezigheid van de reuzenberenklauw zich rond 1970 nog beperkte tot enkele spoortrajecten in het Brussels gewest, heeft de soort zich sindsdien gestaag uitgebreid over heel Vlaanderen. Dat blijkt uit het antwoord van Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege op schriftelijke vragen van CD&V’ers Sabine Poleyn en Jos De Meyer. Uit gegevens van de databank Florabank van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) blijkt dat de plant momenteel al wordt aangetroffen in ongeveer 15 procent van de onderzochte vierkante kilometers in Vlaanderen.

"Vooral in stedelijke milieus en langs sommige rivieroevers, snelwegen en spoortrajecten is de soort vrij algemeen geworden", verduidelijkt Schauvliege. De afgelopen jaren is er wel sprake van een stagnatie en zelfs van een licht verminderde aanwezigheid. "Er geldt geen bestrijdingsplicht voor de reuzenberenklauw in Vlaanderen, maar gelet op de problematiek van de soort adviseren mijn diensten aan beheerders van groen en natuur om de soort te bestrijden. Het Agentschap voor Natuur en Bos bestrijdt de plant in de eigen domeinen waar deze problematisch is en contact met recreanten mogelijk is", aldus Schauvliege.

De exoot werd in de negentiende eeuw in onze streken ingevoerd als sierplant. Ze doen het goed op vruchtbare en verstoorde grond, en verspreiden zich snel. In opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos wordt nu een vademecum uitgewerkt voor de bestrijding van invasieve plantensoorten. Daaruit blijkt onder meer dat begrazing de meest ecologische en efficiënte bestrijdingsstrategie is. De grazers moeten even wennen aan de smaak van de reuzenberenklauw, maar ontwikkelen snel een uitgesproken voorkeur voor de plant, zo blijkt.

Die grazers zijn bij voorkeur donkere schapen, geiten of runderen, want op blote, niet-gepigmenteerde huid kan de reuzenberenklauw ontstekingen veroorzaken. Menselijke huid is nog veel gevoeliger, en het aanraken of plukken van reuzenberenklauw is dus geen goed idee. Aanraking zelf irriteert niet, maar de gifstof in het plantensap zorgt bij blootstelling aan zonlicht na ongeveer 24 uur voor pijnlijke blaren en uitslag die op brandwonden lijken. Sap dat in de ogen terechtkomt, kan blindheid veroorzaken.